Opieka przedporodowa ma zapewnić przyszłej mamie wsparcie psychologiczne, dostarczyć jej odpowiedni zasób informacji dotyczących ciąży prawidłowej i postępowania w drobnych dolegliwościach ciążowych oraz przez precyzyjny program wizyt i badań wyłonić grupę kobiet o wysokim ryzyku.

Należy dążyć do tego, aby przyszła mama pierwszą wizytę w związku z ciążą odbyła jeszcze przed zajściem w ciążę! Jednak taka idealna sytuacja rzadko ma miejsce – niestety. Tak czy inaczej pierwsza wizyta powinna się odbyć w 2.–3. tygodniu po dacie miesiączki, która miała wystąpić, ale która nie pojawiła się! Wizyta ta służy potwierdzeniu przypuszczalnego rozpoznania zajścia w ciążę, nawiązaniu kontaktu między pacjentką a lekarzem oraz zaplanowaniu dalszych wizyt i badań.

W trakcie takiej wizyty lekarz przeprowadza wywiad dotyczący przeszłości medycznej przyszłej mamy (w tym ginekologicznej), jej sytuacji życiowej (w tym rodzinnej i ekonomicznej). Pacjentka jest badana ogólnie i ginekologicznie, badanie sutków nie powinno być pominięte. Następne wizyty będą się odbywać do 32. tygodnia ciąży co 4 tygodnie, między 32. a 36. tygodniem ciąży co 2 tygodnie, a później co tydzień. Na każdej wizycie przyszłą mamę się waży i mierzy się jej ciśnienie krwi.

Już po pierwszej wizycie należy znać grupę krwi i czynnik Rh pacjentki oraz wykluczyć obecność przeciwciał odpornościowych. Z jednej strony znajomość grupy krwi ciężarnej może być potrzebna, gdyby zaszła konieczność przetaczania krwi. Z drugiej zaś strony znajomość czynnika Rh i wiedza o ewentualnym istnieniu przeciwciał odpornościowych mają duże znaczenie dla odpowiedniego prowadzenia konfliktu serologicznego.

Konflikt serologiczny
może wystąpić wtedy, gdy mamy do czynienia z niezgodnością antygenów krwinek czerwonych matki i jej przyszłego dziecka. Jeżeli płód rozwijający się u matki Rh ujemnej odziedziczy od ojca antygen Rh (czyli grupę krwi RH dodatnią), to w przypadku przecieku krwi płodu w czasie ciąży lub porodu do krwioobiegu matki w ilości przekraczającej 0,2 ml, dochodzi do uczulenia ciężarnej krwinkami płodowymi. Układ immunologiczny ciężarnej produkuje przeciwciała anty Rh skierowane przeciw krwinkom płodowym  - to pierwszy etap reakcji. Drugi etap polega na przechodzeniu przeciwciał anty Rh przez barierę łożyskową do płodu, co powoduje niszczenie (hemolizę) Rh dodatnich krwinek płodu. Efektem tej reakcji jest niedokrwistość (anemia) płodu. Sporadycznie tylko obserwuje się, że oba etapy zachodzą podczas jednej ciąży, ale nawet jeżeli się to zdarzy, to nasilenie choroby hemolitycznej płodu w trakcie tej samej ciąży jest nieznaczne. Aby zapobiec konfliktowi, zaraz po urodzeniu (czy innych zdarzeniach, w których może dojść do zmieszania krwi matki i płodu) podaje się matce immunoglobulinę anty RhD, która unieszkodliwia erotrycyty Rh (+).

Ryzyko wystąpienia konfliktu serologicznego jest najmniejsze przy pierwszej ciąży, z każdą następną prawdopodobieństwo wzrasta. Potencjalnie konflikt może wystąpić w przypadku 10% wszystkich ciąż. Jednak należy podkreślić, że ze względu na bardzo dobrze rozwiniętą profilaktykę zdarza się on rzadko.

O czym jeszcze należy pamiętać?
Na pierwszej wizycie z reguły trzeba wyjaśnić też, czy przyszła mama jest uodporniona na zakażenie różyczki (czy chorowała na różyczkę?, czy była szczepiona?), a także czy nie miała kontaktu z toksoplazmozą i wirusem cytomegalii (ryzyko wad wrodzonych). Wizyta u lekarza jest też doskonałą okazją do pobrania rozmazu cytologicznego szyjki macicy (stany przedrakowe szyjki macicy) i oceny biocenozy pochwy (grzybica? waginoza? rzęsistek?). Po pierwszej wizycie przyszłej mamy powinno się wykonać test na zakażenie kiłą (tzw. WR) i wirusem zaplenia wątroby typu B (HbsAg). Test na zakażenie wirusem HIV wykonuje się na życzenie pacjentki, zaleca się jego wykonanie zwłaszcza tam, gdzie jedno lub oboje rodziców prowadziło bujne życie płciowe (teraz już można zapobiegać zakażeniu płodu wirusem HIV, gdy wie się o bezobjawowym zakażeniu u przyszłej mamy!).