PORÓD RODZINNY - PRZYMUS CZY MOŻLIWOŚĆ?

Poród rodzinny stał się znakiem naszych czasów. Prawdopodobniej nigdy wcześniej w historii ludzkości towarzyszenie mężczyzn rodzącym kobietom nie było tak popularne, jak dzisiaj. Około 30% wszystkich porodów w Polsce to porody rodzinne. Nie oznacza to jednak, że jesteśmy skazani na „modę” porodów rodzinnych. Oznacza to jedynie, że współcześnie mamy możliwość wyboru: czy rodzić w towarzystwie męża, czy towarzyszyć żonie przy porodzie dziecka, czy też nie.
Kiedyś przyszli rodzice nie mieli takich możliwości. Ojcowie mogli jedynie czekać na telefon ze szpitala lub przechadzać się pod oknami oddziałów położniczych. Wszystkie zaś żony wydawały dzieci na świat w pojedynkę. Dziś mamy wybór – poród rodzinny lub poród tradycyjny. A mieć wybór to rzecz piękna, wzmacniająca godność i wolność człowieka.
Przy podejmowaniu decyzji, co do charakteru porodu (rodzinnego czy też tradycyjnego) najważniejsze jest, abyśmy myśleli o tym, co dobre dla naszego małżeństwa i przychodzącego na świat dziecka. Poród rodzinny ma właściwie prawie same zalety, ale tylko wtedy, gdy obie strony się na niego zdecydują. Innymi słowy poród rodzinny nie oznacza bezwzględnie najlepszej formy porodu. Każde małżeństwo jest inne, każdy człowiek ma inne doświadczenia, oczekiwania, możliwości na dany moment, które wpływają na decyzję o formie porodu i warto umieć to uszanować. Kiedy więc i dlaczego pary decydują się na poród rodzinny, a kiedy decydują się na poród tradycyjny?

KIEDY I DLACZEGO ZDECYDOWAĆ SIĘ NA PORÓD RODZINNY?
Poród rodzinny ma tylko wtedy sens, gdy obydwoje małżonkowie po rozeznaniu swoich i partnera potrzeb, oczekiwań, wyobrażeń, możliwości kryjących się w tej formie porodu, świadomie i w sposób wolny wyrażają na niego zgodę.

Wiążący cud narodzin
Poród rodzinny jest możliwością doświadczenia wspólnie z małżonkiem lub bliską osobą, czegoś zupełnie niezwykłego – cudu narodzin i związanych z nim wzruszeń, radości, strachu, niepokoju, obaw. To możliwość bycia z małżonkiem w momencie, gdy powiększa się rodzina, gdy na świat przychodzi nasze dziecko. Wiadomo, że silne wspólne przeżycia takie, jakich dostarcza poród mają moc scalania związku, zacieśniania więzi.”

Niezastąpiona asysta
Małżonkowie decydujący się na wspólny poród czerpią siłę i oparcie z możliwości niesienia pomocy żonie /uzyskania pomocy od męża. Mąż w czasie porodu może bardzo wspierać swoją partnerkę:

• W nowym, obcym otoczeniu, jako osoba znana i bliska stanowi dla małżonki ostoję.
• Przez swoją obecność wzmacnia jej poczucie bezpieczeństwa, które zaś prowadzi do większego spokoju, obniżenia poziomu napięcia i stresu, co owocuje statystycznie mniejszą ilością urazów okołoporodowych u dzieci, rzadszym niedotlenieniem i niedokrwistością, rzadziej stosowanymi znieczuleniami.
• Mąż w czasie porodu może asystować żonie poprzez: dodawanie jej otuchy, chwalenie za to, co już zrobiła, rozmowę, masowanie, liczenie skurczy, przypominanie o oddechu, ocieranie potów, podawanie picia, zwilżanie ust, trzymanie za rękę, służenie własnym ciałem jako podporą w niektórych pozycjach porodowych, dbanie o intymność i miłą atmosferę np. zamykając drzwi do sali porodowej i włączając na prośbę żony muzykę. W każdej chwili, jeśli tylko zajdzie taka potrzeba mąż może wezwać personel medyczny.

Świadek porodu

Niektórzy podkreślają, że obecności męża – niejako osoby z zewnątrz - sprawia, że atmosfera na sali porodowej jest przyjemniejsza, zaś personel medyczny jeszcze bardziej się stara, by wszystko przebiegało jak najlepiej (w końcu jest świadek tego niezwykłego wydarzenia, za którego przebieg w dużym stopniu odpowiada położne i lekarz).

Znam Cię od urodzenia
Świeżo-upieczeni ojcowie mają możliwość poznać swoje dziecko już w pierwszej chwili jego życia. Widzą je zaraz po wielkim wysiłku przeciskania się przez kanał rodny matki. Swoje pierwsze wrażenia po narodzinach syna Antoniego ujął w wierszu Tomasz Jastrun:
„Antoni wygląda jak bokser. Po dwunastorundowej walce. Siedzi w narożniku. W niebieskiej czapeczce. Zamiast rękawic ma potężne niedrapki. I patrzy. Spod opuchniętych powiek. I milczy. Ja-jestem-człowiek”

Przejmujące cięcie
Ojcowie odcinają pępowinę i tym samym sprawiają, że noworodek staje się w pełni odrębnym człowiekiem. Ten wczesny kontakt taty z dzieckiem, jak postulują niektórzy stanowi mocny fundament więzi ojca z synem lub córką, sprawia, że relacja ojca z dzieckiem się umacnia.

Wyróżniony
Tata może także wystąpić w roli dokumentalisty – robiąc pierwsze zdjęcie swojej pociesze. Dodatkową rolą ojca już po porodzie może być również zadbanie o to, by opieka nad żoną i noworodkiem była jak najlepsza. I za sprawą tych wszystkich obowiązków i cudów dla wielu mężczyzn uczestniczenie w porodzie swojej żonie sprawia, że czują się bardzo wyróżnieni i docenieni.

Wedle możliwości
Warto również podkreślić, że poród rodzinny nie oznacza, że mężczyzna jest jak klatce uwiązany do swojej żony i musi jej przez cały czas towarzyszyć. Mogą się mianowicie zdarzyć momenty, że żona poprosi męża, by „poszedł po kawę” lub mąż będzie potrzebował chwili (a może kilku chwil) oddechu. Niektórzy mężczyźni uczestniczą w porodzie rodzinnym tylko w pierwszej jego fazie, gdy macica i kanał rodny kobiety, a także dziecko szykują się do wyjścia na świat.

Wskazane, wymagane
Lekarze rekomendują, że, aby uczestniczyć w porodzie rodzinnym, wskazane jest przygotowanie się do niego poprzez branie udziału małżonków w szkole rodzenia. Takie pary, jak mówią specjaliści, lepiej współpracują z położnikami i lekarzami. Zdarza się również, że poród rodzinny wiąże się z dodatkowymi kosztami, które są ustalane przez zarząd danego szpitala.

KIEDY I DLACZEGO ZDECYDOWAĆ SIĘ NA PORÓD TRADYCYJNY?
Poród w pojedynkę to dobra decyzja dla małżonków, którzy po wspólnych rozmowach, określeniu swoich potrzeb, hierarchii wartości i oczekiwań, obaw i niepokoi wspólnie podejmą decyzję, że mąż nie będzie fizycznie uczestniczył w porodzie (bo przecież z pewnością całym sercem będzie przy żonie). Zdarza się, że para ma w tej sprawie od początku spójne stanowisko. Bywa też tak, że po dyskusji dochodzą do takiego wniosku.

Dobrze wiedzieć, że nie uczestnicząc w porodzie dziecka, nadal można być najwspanialszym mężem i ojcem – te dwa fakty nie stoją ze sobą w sprzeczności!

Kobiety jak i mężczyźni mogę nie decydować się na wspólny poród z bardzo wielu powodów. U kobiet może to być poczucie, że same łatwiej się zdyscyplinują, a także potrzeba zadbania o partnera i nie eksponowania go na szok związany z „wyeksponowaną fizjologią”, potrzeba bycia przy mężu silną, piękną i zadbaną, a także wierność tradycji.

Mężczyźni zaś mogę nie być gotowi na poznanie swojej żony, gdy jest bezradna i słaba, gdy fizjologia dominuje jej urok, czar i kobiecość. Niektórzy obawiają się, że po porodzie zmaleje ich pożądanie seksualne. Dla innych zaś poród może być na dany moment zbyt silnym psychicznym przeżyciem. Mężczyźni mogą również woleć pozostać wierni sprawdzającej się przez lata tradycji samodzielnych porodów swoich żon.

JAK PODJĄĆ NAJLEPSZĄ DECYZJĘ?
Aby podjąć najlepszą decyzję warto zadać sobie pytanie: Co jest dla mnie ważne? I poczekać na spływające do świadomości odpowiedzi. Dobrze jest równocześnie wiedzieć, że wszystkie argumenty za podjęciem decyzji o porodzie tradycyjnym lub rodzinnym są zasadne. Gdy już wiemy, co dla nas się liczy, przyszedł czas na rozmowę z małżonką/małżonkiem. Próba zrozumienia potrzeb tej drugiej strony i znalezienia takiego rozwiązania, które w pełni zaspokoi jedno i drugie. Mamy prawo do naszych potrzeb i decyzji nawet, gdy nie są zgodne z panującymi na świecie trendami lub opinią naszych bliskich i znajomych.