U mojego 2-miesięcznego synka rozpoznano ropne zapalenie pępka. Co to oznacza? Jak mogło dojść do tego zapalenia i czy jest to groźne?
Dr n. med. Maria Rudzińska-Chazan

ODPOWIEDŹ EKSPERTA: Pierścień pępkowy po oddzieleniu się pępowiny jeszcze przez dłuższy okres czasu wymaga starannej pielęgnacji. Gromadzi się w nim wydzielina surowicza i złuszczające się komórki naskórka, a razem jest to wspaniałą pożywką dla bakterii, które zawsze są obecne na skórze. Może więc zdarzyć się, że u dziecka kilku miesięcznego dochodzi do stanu zapalnego w tej okolicy. Zawsze wymaga on konsultacji lekarza i podjęcia odpowiedniego leczenia zależnie od stopnia zaawansowania zmian. W jednym wypadku wystarcza leczenie miejscowe, w innym konieczne jest podanie antybiotyku. Powikłaniami zapalenia pępka może być między innymi zapalenie tkanki podskórnej, ale także jest niebezpieczeństwo rozszerzenia się procesu zapalnego na otrzewną i jelita, a to jest już bardzo poważna choroba. Proszę więc nie ignorować tej sprawy i udać się do lekarza.

Skąd bierze się alergia?
Lek. med. Jolanta Baszczeska
 
ODPOWIEDŹ EKSPERTA: Alergia to nieprawidłowe reakcje organizmu na niektóre czynniki tzw. alergeny np.: białka mleka krowiego, pyłki roślinne, kurz domowy, roztocza, sierść zwierząt, itp. Objawy alergii są zróżnicowane; najczęściej jako pierwsze pojawiają się: skaza skórna, katar, biegunka, atopowe zapalenie skóry, alergiczne zapalenie błon śluzowych nosa, astma oskrzelowa. To choroby wynikające z nietypowej wrażliwości zależnej od immunoglobiny E (IgE). Są to choroby wieloczynnikowe, powiązane złożoną kombinacją infekcji, czynników dziedzicznych i wpływów środowiskowych. Choroby te nazywa się atopią, co w dosłownym tłumaczeniu znaczy „dziwna choroba”.

Atopia dotyczy ok. 20-30% ogólnej populacji ludzi, a 10-15% wszystkich dzieci jest atopowych.
Na ekspresję objawów klinicznych chorób alergicznych ma wpływ wiele czynników:
1.skrajne czynniki klimatyczne – zarówno gorąca, wilgotna pogoda jak suche zimne powietrze;
2.zapylenie i zanieczyszczenie powietrza gazami: SO2, CO, CO2, dym papierosowy;
3.warunki socjale i higieniczne: nadmierne zagęszczenie, brak warunków higieny osobistej i pomieszczeń;
4.narażenie na działanie alergenów wziewnych w okresach pylenia, kwitnienia traw, zbóż, drzew;
5.współistnienie infekcji dolnych dróg oddechowych;
6.dieta – długie karmienie piersią i unikanie alergenów zmniejsza częstość występowania chorób alergicznych. Objawy alergii nasilają: białko mleka krowiego, jaja, orzechy, owoce cytrusowe, ryby i owoce morza, kakao itp. oraz barwniki i konserwanty;
7.silnymi alergenami są także niektóre grupy leków, antybiotyki, salicylany…
Dzieci z chorobami atopowymi są pacjentami Poradni Alergologicznych przez wiele lat. Leczenie obejmuje zapobieganie, znoszenie ostrych objawów choroby, leczenie miejscowe. Systematyczne, skrupulatne wypełnianie zaleceń prowadzącego alergologa pozwoli uniknąć ewentualnych powikłań. Podawanie leków innych niż zalecił alergolog należy zawsze z nim konsultować, gdyż należy obawiać się ostrych napadów duszności – astmy – polekowej. Do takich leków należą salicylany wywołujące astmę aspiryno zależną. Bezpiecznym lekiem przeciwbólowym i przeciwgorączkowym dla chorych z alergią są preparaty parecetamolu.

Mój synek (10 m-cy) ma zapalenie oskrzeli. Dostał antybiotyk Ospamox. Na twarzy i szyi pojawiły się czerwone plamki wyglądające na uczulenie. Czy powinnam przestać podawać lek i udać się do lekarza?
Lek. med. Maria Rudzińska-Chazan

ODPOWIEDŹ EKSPERTA: Bezwzględnie powinna Pani pokazać lekarzowi zmiany na skórze synka, które łączy Pani czasowo z podawaniem antybiotyku. Wystąpienie zmian w postaci plamek, nie jest typowe dla uczulenia na doustny antybiotyk. Jednak nie można wykluczyć, że jest to objaw alergii na penicylinę (Ospamox jest antybiotykiem tej grupy). Jeśli lekarz odstawi lek, to sam zadecyduje o konieczności podania innego antybiotyku.
Bardziej typowe dla doustnej podaży antybiotyku jest wystąpienie alergii skórnej przy końcu terapii. Reakcje uczuleniowe wczesne są na ogół bardziej burzliwe np. pod postacią obrzęku warg, śluzówek nosa czy gardła, wręcz duszności. Nie można jednak, nie widząc zmian, wykluczyć alergii u Pani synka i dlatego lepiej udać się z nim do lekarza.

Moja córeczka ma rok i sześć miesięcy, waży 8,200g i ma 78cm wzrostu. Czy to prawidłowe?

Lek. med. Maria Rudzińska-Chazan 

ODPOWIEDŹ EKSPERTA: Dziewczynka półtoraroczna ważąca 8,2 kg mieści się poniżej 3 centyla na siatkach centylowych. Oznacza to, że córeczka jest w grupie najlżejszych dziewczynek, bo ponad 97 procent jej rówieśniczek waży więcej. Natomiast jej wzrost odpowiada 10 centylowi na siatkach, czyli 10 procent rówieśniczek jest niższych, zaś 90 procent wyższych.
Żeby odpowiedzieć na pytanie, czy wszystko jest w porządku w rozwoju Pani córeczki, radzę poprosić pediatrę o przeanalizowania jej rośnięcia od urodzenia na siatkach centylowych oraz wzięcie pod uwagę wzrostu i wagi rodziców.
Jeżeli dziecko nie choruje i rozwija się emocjonalnie prawidłowo, to można o nim powiedzieć, że jest drobne, ale zdrowe.

Moja 4. letnia córeczka jest cały czas chora. Już jak miała 2 miesiące, zachorowała na zapalenie oskrzeli. Dostała wtedy serię 15 zastrzyków. Regularnie chorowała co miesiąc. Również co miesiąc brała antybiotyki. Od października zeszłego roku, lekarz zaczął leczyć ją homeopatią. Jednak teraz znowu jest chora. Nie ma gorączki, tylko katar, ale przechodzi go strasznie. Cały czas śpi, pokasłuje. Podaję jej kropelki R1, Engystol w tabletkach.
Dr n. med. Maria Rudzińska-Chazan

ODPOWIEDŹ EKSPERTA: Opisane przez Panią problemy z córeczką, nasuwają podejrzenie tła alergicznego chorób infekcyjnych, które rozpoczęły się bardzo wcześnie, bo w drugim miesiącu życia. Jeżeli córeczka otrzymywała wtedy mieszanki mleczne zamiast Pani pokarmu, lub jeżeli piła Pani mleko krowie i jego przetwory karmiąc dziecko, to wystąpienie alergii jest wielce prawdopodobne.
Niemowlęta, które żyjąc w dobrych warunkach, zaczynają „łapać” infekcje przed 5-6 miesiącem życia, przypuszczalnie są uczulone na mleko krowie. Niestety nie można w prosty sposób tego udowodnić badaniem, gdyż często, mimo ewidentnych objawów, badania laboratoryjne są negatywne. Zwykle zaleca się dziecku lub matce karmiącej dietę bezmleczną. Jeśli chroni to dziecko od dalszych zakażeń, to mamy dowód na alergię.
Proponuję przez okres 3 miesięcy zastosować dietę bez mleka krowiego, ale taką bardzo restrykcyjną (także bez masła, bez mięsa wołowego i oczywiście bez serków, jogurtów). Jeśli w tym okresie dziecko przestanie łatwo zapadać na infekcję, to warto utrzymać taką dietę i udać się po dalsze zalecenia do alergologa.

Mam siedmioletnią córkę. Pół roku temu wypadł jej mleczak z przodu i do tej pory jeszcze nie pojawiła się jedynka. Czy to mieści się w granicach normy?
Lek. med. Maria Rodzińska-Chazan

ODPOWIEDŹ EKSPERTA: Opisana przez Panią sytuacja wymaga zdecydowanie konsultacji stomatologa. Zazwyczaj zęby stałe pojawiają się do kilku tygodni po wypadnięciu mleczaków, a czasem wręcz widać jakby je wypierały. Opóźnienie ząbkowania może świadczyć o krzywicy (niedostatecznej podaży wit. D), innych zaburzeniach gospodarki wapniowo-fosforowej lub może towarzyszyć niedoczynności tarczycy. Warto więc porozmawiać o tym także z pediatrą. Być może stomatolog zaleci zdjęcie panoramiczne szczęki w poszukiwaniu zawiązka tego zęba.

Mam 15 miesięczną córkę, która ma problemy z oddawaniem stolca. Wypróżnia się co 4-5 dni pomimo, iż pije syrop LACTULOSUM. Przy każdym wypróżnieniu następuje pęknięcie odbytu, które staramy się zagoić żelem SOLCOSERYL. Boimy się, że częste pęknięcia odbytu mogą grozić powstaniem przetoki.
Lek. med. Maria Rudzińska-Chazan

ODPOWIEDŹ EKSPERTA: Problem zaparć u Pana córeczki jest naprawdę poważny i radzę bezwzględnie udać się z nią do chirurga dziecięcego. Nie uda się nakłonić dziecka do systematycznych wypróżnień jeśli nie wyleczy się pęknięcia odbytu. Normalne jest, że dziecko wstrzymuje defekację (czyli wydalenie stolca), jeżeli sprawia mu to ból. Chirurg zaleci obok diety i Laktulozy (lub syropu homeopatycznego ALVIA) leczenie miejscowe. Dopiero po wyleczeniu szczeliny odbytu można liczyć na pozbawienie dziecka problemów z defekacją. Trzeba nadal przestrzegać zaleceń dietetycznych (unikać słodyczy, podawać stale warzywa i owoce zarówno surowe jak i gotowane, dbać o odpowiednie pojenie dziecka nie tylko słodkimi sokami, ale wodą mineralną i herbatkami).
W Pana pytaniu pojawia się problem niechęci dziecka do mleka po ukończeniu karmienia piersią. Spotykam się z taką sytuacją, że dzieci nie akceptują smaku mieszanek mlecznych, które są witaminizowane i mają nienaturalny smak w porównaniu z pokarmem kobiecym. Z reguły jedzą one chętnie przetwory mleczne (jogurty, serki). Należy im na to pozwolić szukając takiego mleka częściowo modyfikowanego (bo takie zaleca się do końca 2-3 roku życia), które dziecko zaakceptuje (mleka dla juniora). Aby zapewnić dostateczną podaż wapna i białka, trzeba podawać dwa razy dziennie mięso (obiad i kanapka z wędliną). Bywa także, że dzieci odmawiające picia mleka są po prostu na nie, uczulone. Same czują, że to im szkodzi. Po pierwszym roku życia można ich już nie dręczyć preparatami mlekozastępczymi.

Synek skończył 6 miesięcy. W nocy zauważyłam, że jest chłodny a był dość grubo ubrany. Zmierzyłam mu temperaturę i miał 35,6. Lekarz wysłał mnie na badanie usg i ekg serduszka.
Lek. med. Maria Rudzińska-Chazan

ODPOWIEDŹ EKSPERTA: Żeby ustosunkować się do problemu poruszonego przez Panią, należy uściślić pewne dane, np. w jaki sposób dokonuje Pani pomiaru temperatury u synka podczas snu? Jeśli korzysta Pani z termometru usznego to wyjaśnia to wynik tego pomiaru. Jest on bardzo niedokładny, szczególnie u tak małego dziecka. Poza tym temperatura mierzona w uchu na którym dziecko leży jest wyższa, w stosunku do przeciwnego ucha. Czasem różnica sięga ponad 0,5 stopnia. Proszę skontrolować dziecku temperaturę głęboką, czyli zmierzyć zwykłym termometrem w odbycie (powinna ona mieścić się w zakresie 36,8 – 37,5ºC).
Normalne jest, że podczas głębokiego snu ulegają zwolnieniu procesy przemiany materii i dlatego temperatura naszego ciała może być niższa o kilka kresek. Nie powinna jednak spadać poniżej 36,0ºC. Im dziecko jest mniejsze ten spadek może być większy z uwagi na stosunkowo dużą powierzchnię ciała w porównaniu z masą. U dzieci po prostu łatwiej dochodzi do utraty ciepła i dlatego zaleca się zakładać im nieco cieplejsze ubranko do snu. Proszę pamiętać też, że dzieci najczęściej śpią odkryte i dlatego ich piżamka powinna spełniać też funkcję kołderki. Najlepiej do spania przeznaczać śpiochy ze stopami i długim rękawkiem.
Jeśli pomimo tych wszystkich rad okaże się, że synek wychładza się we śnie do 35,6ºC to warto przedyskutować to z lekarzem pediatrą. Może być to związane z niedokrwistością, która bywa nasilona właśnie około 6 miesiąca życia z powodu wyczerpywania się zapasów matczynych okresu życia płodowego. Lekarz znający dziecko będzie też mógł ocenić, czy nie ma ono objawów niedoczynności tarczycy, która wpływa na metabolizm i wśród innych objawów charakteryzuje się obniżeniem temperatury ciała.

Mam siedmioletnią córkę. Pół roku temu wypadł jej mleczak z przodu i do tej pory jeszcze nie pojawiła się jedynka. Czy to mieści się w granicach normy?
Lek. med. Maria Rodzińska-Chazan

ODPOWIEDŹ EKSPERTA: Opisana przez Panią sytuacja wymaga zdecydowanie konsultacji stomatologa. Zazwyczaj zęby stałe pojawiają się do kilku tygodni po wypadnięciu mleczaków, a czasem wręcz widać jakby je wypierały. Opóźnienie ząbkowania może świadczyć o krzywicy (niedostatecznej podaży wit. D), innych zaburzeniach gospodarki wapniowo-fosforowej lub może towarzyszyć niedoczynności tarczycy. Warto więc porozmawiać o tym także z pediatrą. Być może stomatolog zaleci zdjęcie panoramiczne szczęki w poszukiwaniu zawiązka tego zęba.

Mam 7,5 miesięcznego synka. Karmię go piersią, podaję do jedzenia również inne rzeczy: zupki warzywne, gotowane żółtko, Humanę MCT, Sinlac, inne kaszki, przeciery owocowe. Synek rzadko robi kupkę. Czy to normalne?
Lek. med. Maria Rudzińska-Chazan

ODPOWIEDŹ EKSPERTA: Pragnę Panią zapewnić, że nie powinna się Pani niepokoić tym, że synek wypróżnia się raz na 3, a nawet 4 dni. Obecnie jest to normą dla Pani dziecka, pod warunkiem, że nie towarzyszą temu żadne objawy dyskomfortu. Sytuacja taka na ogół zmienia się, gdy w diecie pojawia się więcej posiłków bogato resztkowych (warzywa, świeże owoce, kasze pełnoziarniste). Nie wiem tylko, z jakiego powodu podaje Pani dziecku Humanę MCT, która nie jest odżywką (choć często rodzice tak myślą) lecz preparatem mlekozastępczym, przeznaczonym dla dzieci z problemami w trawieniu i wchłanianiu tłuszczy. Jeśli myśli Pani o podaniu synkowi jakiegoś posiłku mlecznego obok swojego pokarmu (raczej do tego nie zachęcam) to proponuję Bebiko Omneo, które zawiera takie składniki, które zapobiegają zbyt ścisłej konsystencji stolca. Proszę spróbować.

U mojej 3 miesięcznej córki zauważyłam lekko brązowiejący pępuszek - co może być tego przyczyną? Gdy zapytałam Panią doktor stwierdziła, że to nic takiego i że to zdarza się u dzieci.
Lek. med. Maria Rudzińska-Chazan

ODPOWIEDŹ EKSPERTA: Brunatne zabarwienie skóry pępka może być spowodowane przeświecaniem naczyń pępowinowych, które po oddzieleniu się pępowiny u noworodka zawierały jeszcze niewielką ilość krwi. Krew ta stopniowo skrzepła i uległa hemolizie przyjmując zabarwienie brunatne. Po pewnym czasie (trudno przewidzieć jak długo, bo nie wiadomo ile jej tam jest), z reguły do końca 1. lub 2. roku życia, ta hemolizowana krew zostanie uprzątnięta i zabarwienie będzie stopniowo znikać. Rzeczywiście nie jest to powód do niepokoju, jak zapewniał Panią pediatra.

Moja mała ma 10 m-cy. Byłam z nią juz 2 razy w szpitalu (wirus rota i zapalenie oskrzeli ze zmianami w płucach). Okazało się, że ma anemię. Mocz ma w porządku, ale hemoglobinę 6,7 milimoli. Podaje małej ferum lek, wit. B6 i kwas foliowy po 1 tabletce. Słabo przybiera na wadze - przez dwa miesiące przybrała 800gr. Mimo to, że ładnie je. Lekarz powiedział, że skieruje nas do szpitala jak nie przytyje w ciągu tego miesiąca ok. 1 kg. Nie chcę iść z nią do szpitala, bo mam złe wspomnienia. Bardzo proszę o rade. Waga urodzeniowa wynosiła 3200 gr. i 55, rozwija się prawidłowo. Nie wiem czy to może mieć jakieś znaczenie, ale ma także tzw. dziurkę w serduszku I stopnia.
Lek. med. Maria Rudzińska-Chazan

ODPOWIEDŹ EKSPERTA: Na podstawie podanych przez Panią informacji na temat córeczki nie umiem dać odpowiedzi na stawiane pytanie dotyczące zgłoszenia się z nią do szpitala, a także nie wiem, czy niepokój o jej stan zdrowia będzie uzasadniony. Spróbuję jednak ustosunkować się do poszczególnych faktów z Pani maila.
Dwukrotne pobyty niemowlęcia w szpitalu z takich przyczyn jak biegunka rota i zapalenie oskrzeli nie są niczym zaskakującym, szczególnie, jeśli dziecko ma starsze rodzeństwo, lub rodzice kontaktują się np. towarzysko z rodzinami posiadającymi dzieci. Z kolei każda infekcja, czy wirusowa, czy bakteryjna powoduje wyczerpywanie się i tak malejących zapasów żelaza, które są najniższe około 6. mies. życia. To może uzasadnić tak niski poziom hemoglobiny u córeczki. Z kolei jej dobry stan ogólny, zadawalający apetyt i prawidłowy rozwój psychoruchowy pozwalają przypuszczać, że do obniżania się poziomu hemoglobiny dochodziło stopniowo i organizm dziecka dobrze toleruje ten stan. Nie widzę więc powodu ani do leczenia szpitalnego, ani na pewno do przetaczania krwi. Nie wiem jak długo córeczka dostaje leki krwiotwórcze, ale zapewniam, że ta terapia musi trwać co najmniej 6 do 8 tygodni żeby dała pożądany efekt. Wymaga też odpowiedniej diety zawierającej warzywa, produkty mięsne i żółtko jaja, bo to są najlepsze naturalne źródła żelaza. Dopiero, jeśli takie postępowanie wraz z ochroną dziecka przed kolejnymi infekcjami nie da poprawy morfologii i wzrostu poziomu żelaza, należy rozszerzyć badania o ocenę przyswajania i transportu żelaza w organizmie.
Odnośnie wady serca stwierdzonej u córeczki, podejrzewam, że chodzi o nie zarośnięty  otwór owalny w przegrodzie między przedsionkowej, co jest tylko opóźnieniem jego zamykania się po okresie życia płodowego. Pozostaje to bez wpływu na stan układu krążenia i z czasem ustępuje samoistnie. Wymaga jednak wykonania kontrolnego badania ECHO serca zwykle około roku.
Nie jestem też tak bardzo wymagająca w kwestii przyrostu masy ciała. Uważam, że oczekiwanie, że nawet zupełnie zdrowe dziecko w wieku około roku będzie przybywać 1 kg na miesiąc nie jest słuszne. W tym wieku dzieci bardzo rozwijają się ruchowo i zadawala mnie, jeśli choć 200- 400 g przybywa im miesięcznie. Nie znam jednak aktualnych wartości wagi i długości małej i nie mogę ustosunkować się do nich. 

Jestem w 6 tygodniu ciąży. Przed ciążą miałam częste infekcje pochwy. Problem się powtórzył. Po badaniu ginekologicznym i moczu okazało się, że jest to infekcja bakteryjna. Lekarz przepisał mi antybiotyk Amoxicillin 875 mg tablet IVX, 2 razy na dobę po 1 tabletce. Czy te lekarstwa nie zaszkodzą mojemu maleństwu?

Prof. dr hab. Janusz Kretowicz

ODPOWIEDŹ EKSPERTA: Informacja dotycząca powikłań Pani ciąży jest niestety trochę lakoniczna – nie wiem jaki był wynik badania moczu i czy było wykonane badanie bakteriologiczne moczu i wydzieliny pochwy. W czasie ciąży, nawet wczesnej, łatwiej dochodzi do zapaleń pochwy i dróg moczowych niż poza ciążą. Grzybica jest najczęstszą przyczyną zapaleń pochwy podczas ciąży.
Leczenie stanów zapalnych dróg moczowych amoksycyliną jest dopuszczalne w I trymestrze ciąży i stosunkowo bezpieczne, ale ogólną zasadą podawania leków kobiecie w czasie ciąży jest stosowanie ich wtedy, gdy korzyści z ich przyjmowania przeważają nad możliwymi skutkami ubocznymi.

Mój 5-letni syn ma OB=22 i żadnych zewnętrznych objawów. Trzy miesiące temu badanie także wykazało podwyższone OB, wówczas wynoszące 13. Dlaczego tak się dzieje (czemu rośnie) i jakie inne badania powinnam w związku z tym wykonać?
Lek. med. Jolanta Baszczeska

ODPOWIEDŹ EKSPERTA: OB. to odczyn Biernackiego polegający na pomiarze wielkości sedymentacji (opadania) krwinek w ciągu 1 godz. (czasami po 2 godzinach), opracowany przez polskiego lekarza dr Biernackiego w XIX wieku. Jest to badanie niespecyficzne. Wielkość OB może wahać się z różnych przyczyn: w stanach zapalnych infekcyjnych i nieinfekcyjnych, w chorobach nowotworowych, niedokrwistości. Na czas opadania krwinek ma również wpływ skład osocza - niedobory białkowe jak hipoalbuminemia, hipo- i hiperglobulinemia, podwyższony poziom fibrynogenu itp. Za normę OB u dzieci uznaje się poziom 10-13 mm/godz. Pewne wahania  wysokości OB mogą wynikać z różnicy wykorzystywanego przez dane laboratorium sprzętu (strzykawek, fiolek), czasu jaki upłynął od pobrania krwi do momentu wykonania badania itp. Niewielkie wahania wartości OB u zdrowego dziecka nie muszą świadczyć o toczącym się procesie chorobowym. Jak wspomniałam, to badanie jest bardzo niespecyficzne. Jeżeli stan dziecka jest dobry, nie prezentuje objawów chorobowych, należy uznać, iż obserwowany podwyższony poziom OB jest jego cechą osobniczą. Proszę pamiętać, że badania są potrzebne lekarzowi w celu potwierdzenia rozpoznania w niepewnych sytuacjach klinicznych. Jeżeli dziecko jest zdrowe nie wymaga badań.

Co robić gdy dziecko ma gorączkę?
Dr n. med. Maria Rudzińska-Chazan
 
ODPOWIEDŹ EKSPERTA: Po pierwsze nie tracić głowy. Łatwiej jednak to powiedzieć niż zrobić. Aby jednak teoria mogła stać się praktyką, warto zadać to pytanie swemu pediatrze podczas pierwszej, profilaktycznej wizyty z noworodkiem. Na pewno nie można o tym zapomnieć przy spotkaniu związanym z pierwszym szczepieniem, gdyż właśnie po zastrzyku, po raz pierwszy, może wystąpić gorączka.

Prawidłowa temperatura ciała człowieka w każdym wieku wynosi ok. 36,6ºC (mierzona pod pachą lub w pachwinie, mierzona w odbycie o 0,5º więcej). Temperatura w granicach 37-38ºC jest stanem podgorączkowym, 38,1-39ºC to gorączka, a powyżej 39º- wysoka gorączka. Mechanizm wystąpienia gorączki polega na działaniu różnych czynników (najczęściej infekcyjnych) na ośrodek termoregulacji w mózgu. Jest ona więc objawem wielu możliwych schorzeń a nie chorobą samą w sobie. Innymi niż infekcje przyczynami gorączki może być m.in. przegrzanie, silne odwodnienie, uraz mózgu.
W infekcjach gorączka jest właściwie pozytywnym objawem, bo uaktywnia odczyny obronne organizmu i hamuje rozwój drobnoustrojów. Dlatego więc jeśli temperatura nie przekracza 38,5ºC, i oczywiście jeśli dziecko dobrze to znosi, jeżeli nie ma skłonności do drgawek przygorączkowych, to nie należy jej natychmiast obniżać.
Każdy rodzic powinien jednak znać zarówno leki przeciwgorączkowe jak i metody nie farmakologiczne walki z podwyższoną temperaturą. Do domowych sposobów jej obniżania należą kąpiele ochładzające, nacierania spirytusem (bez przesady i tylko u starszych dzieci, bo noworodka można w ten sposób nawet otruć alkoholem), chłodne kompresy na kark, pachwiny i czoło. Nie wolno zapominać o pojeniu chłodnymi płynami w odpowiednio zwiększonej ilości jako prostym sposobie walki z gorączką.
Pamiętać należy, że chorobom przebiegającym z gorączką może towarzyszyć biegunka lub wymioty. Dlatego zapoznając się z dawkami leków przeciwgorączkowych zapytajmy zawsze lekarza o ich różne formy: doustną i doodbytniczą, tak by móc poradzić sobie w każdej sytuacji. Efektywne uporanie się z wysoką gorączką jako objawem nie zwalnia jednak rodziców z kontaktu z lekarzem, a w przypadku najmłodszych dzieci nawet z pokazania mu dziecka, ponieważ należy zawsze próbować wyjaśnić przyczynę tego stanu.

Czy 10-miesięczne dziecko może zachorować na różyczkę? Jeśli tak to czy powinno być jeszcze szczepione przeciwko tej chorobie?
Lek. med. Jolanta Baszczeska

ODPOWIEDŹ EKSPERTA: Różyczka - choroba wirusowa wieku dziecięcego jest chorobą zakaźną i teoretycznie może wystąpić w każdym wieku dziecka, które miało kontakt z chorym na tę chorobę. Przechorowanie pozostawia odporność na tę chorobę. Jednak w okresie niemowlęcym mogą występować inne choroby wirusowe o podobnym przebiegu jak różyczka np. gorączka trzydniowa - tzw. trzydniówka (również z wysypką różyczko podobną. Statystycznie częściej występuje w wieku niemowlęcym niż różyczka). Zaszczepienie różyczki nie będzie błędem, ale nie jest konieczne jeżeli dziecko rzeczywiście przechorowało różyczkę. Aby rozwiać Pani obawy i wątpliwości proponuję wykonać badanie poziomu swoistych przeciwciał różyczkowych w surowicy krwi dziecka przed planowanym szczepieniem (13.-15. miesiąc życia dziecka), co udokumentuje lub wykluczy fakt zachorowania na różyczkę.

Czy czas choroby może być okazją do budowania relacji rodzica z dzieckiem?
Psycholog Joanna Otowska

ODPOWIEDŹ EKSPERTA: Spokojna rozmowa z dzieckiem, kiedy żadne z was nie musi pędzić do czekających obowiązków, wspominanie minionych wakacji, odpowiadanie na mnóstwo pytań zadawanych przez dziecko bez patrzenia na zegarek... To tylko niektóre z rzeczy na jakie trudno jest znaleźć czas w gonitwie codziennego życia.
Zdarzenie jakim jest choroba oznacza dla dziecka zmaganie się z bólem, konieczność pozostawania w łóżku, przyjmowanie lekarstw które wcale nie smakują, wizyty u lekarza, często poczucie niezrozumienia sytuacji. Czy jednak musi oznaczać nudę, poczucie osamotnienia, lęku, braku poczucia bezpieczeństwa? To w dużej części zależy od inicjatywy rodziców. Warto zatrzymać się na dłużej przy łóżku dziecka. To co buduje relacje między dwojgiem osób to przede wszystkim bycie ze sobą. Jeśli się z kimś dłużej przebywa, ale nie tylko po to by zrealizować jakieś konkretne zadanie, lepiej go można poznać a tym samym zrozumieć. Poza tym każde dziecko, chore czy zdrowe, ma potrzebę aktywności, rozwoju intelektualnego, kontaktów społecznych, bycia rozumianym i akceptowanym. Przekonasz się, że wiele inicjatyw dotyczących spędzanego wspólnie czasu wyjdzie od dziecka. Spróbuj podążać za nimi o ile to tylko możliwe.

Czy martwić się gdy prawidłowo przybywające na wadze 3-miesięczne niemowlę karmione piersią oddaje czasem zielonkawe stolce ze śluzem?
Dr n. med. Maria Rudzińska-Chazan

ODPOWIEDŹ EKSPERTA: Stolce z domieszką śluzu częściej zdarzają się gdy dziecko oddaje ich kilka dziennie, a nie w przypadkach (także będących normą) kiedy wypróżnia się co 4-7 dni. U dzieci, które częściej oddają stolec śluzówka nieco szybciej się złuszcza i jej gruczoły śluzowe mogą produkować więcej śluzu. Pojawienie się stolca zielonkawego może wiązać się wyłącznie z większą ilością żółci do światła jelita wydalonej w momencie wytwarzania tej porcji kału. Nie należy zapominać także, że wiele niemowląt w tym wieku otrzymuje preparaty żelaza doustnie lub jest karmione pokarmami z dodatkiem żelaza (w przypadku karmienia mieszanego). To właśnie może zabarwiać stolec na zielonkawo. Jeśli dziecko, jak wspomniano, rośnie i rozwija się prawidłowo, można z pewnością nie przejmować się tym objawem. Z reguły ustępuje on po wprowadzeniu do diety pokarmów niemlecznych (warzyw, owoców). W każdym jednak przypadku zalecam wykonanie temu dziecku badania ogólnego moczu, co nie jest obciążające ani dla małego pacjenta, ani dla kieszeni jego rodziców. Zdarza się bowiem, że pojawienie się śluzu, a czasem śluzu podbarwionego krwią, w stolcu może być jedynym objawem zakażenia układu moczowego. Badanie ogólne moczu to wyjaśni.

Czy zaszczepić swoją 10 miesięczną córeczkę przeciw grypie?
Dr n. med. Maria Rudzińska-Chazan

ODPOWIEDŹ EKSPERTA: Zgodnie z zaleceniem Komitetu Doradczego ds. Szczepień Światowej Organizacji Zdrowia dzieci, które podczas sezonu epidemicznego mają 6 do 23 miesięcy, powinny zostać zaszczepione. Powodem, dla którego poleca się je szczepić, nawet jeżeli nie należą do tzw. grup zwiększonego ryzyka zachorowania jest fakt, że właśnie maluchy najczęściej trafiają do szpitali podczas epidemii grypy z powodu jej powikłań. Oczywiście wskazane jest także szczepienie dzieci starszych przebywających w zbiorowiskach (domy dziecka, żłobki, przedszkola), chorujące na astmę, niewydolność nerek, wrodzone lub nabyte niedobory odporności, leczone lekami onkologicznymi oraz przewlekle otrzymujące aspirynę (z uwagi na większe ryzyko zespołu Reya w razie zachorowania na grypę), lub narażone na częste pobyty szpitalne z powodu innych schorzeń.
Przypominam, że dzieci w wieku 6-35 miesięcy powinny być zaszczepione dawką pediatryczną szczepionki lub połową dawki dla dorosłych dwukrotnie w odstępie 4-6 tygodni, jeśli są szczepione przeciw grypie po raz pierwszy w ich życiu. Podobnie dzieci do lat 8, szczepione po raz pierwszy, muszą dostać dwie dawki szczepionki dla dorosłych. Później nawet, jeśli jest to po raz pierwszy w życiu, wystarczy na jeden sezon tylko jedna dawka.

Dlaczego moje dziecko często choruje odkąd poszło do przedszkola?
Lek. med. Jolanta Baszczeska

ODPOWIEDŹ EKSPERTA: Częste zachorowania wśród dzieci w wieku przedszkolnym są nieuniknione. Przebywając w grupie rówieśników z różnych środowisk stykają się z rozmaitymi czynnikami chorobotwórczymi, których ich organizm nie miał okazji poznać. Niemowlęta i małe dzieci przebywając w środowisku domowym, rodzinnym, izolowanym od otoczenia, nie stykając się z patogenami wywołującymi choroby infekcyjne, nie mają wykształconych mechanizmów obronnych, czyli odporności czynnej.
Układ immunologiczny dziecka po zetknięciu się z wirusami czy bakteriami produkuje specyficzne przeciwciała odpornościowe, które rozpoznają i niszczą czynnik chorobotwórczy. Choroba jest odczynem ogólnoustrojowym będącym wyrazem walki z zarazkiem.
Po przebytej infekcji w organizmie dziecka powstają przeciwciała odpornościowe. Jeżeli zetknie się ono powtórnie z danym patogenem wytworzone uprzednio przeciwciała zniszczą zarazki i nie dopuszczą do powtórnego zachorowania. Częste zachorowania w tej grupie wiekowej choć przykre, budzące lęk u rodziców są jednak nieuniknione ze względu na niedojrzały układ immunologiczny. 

Do jakiego wieku dziecko może mieć wiotką krtań i czy wiotkość krtani ma wpływ na skłonność do infekcji krtani? Czy można łączyć wyższy i cieńszy niż przeciętny głos niemowlęcia z wiotkością krtani?
Lek. med. Jolanta Baszczeska

ODPOWIEDŹ EKSPERTA: Wiotkość krtani – laryngomalacja - jest wrodzonym zaburzeniem rozwojowym krtani. U chłopców występuje dwa razy częściej niż u dziewczynek.
Objawy kliniczne pojawiają się w pierwszych dobach po porodzie w postaci głośnego, piejącego dźwięku podczas wdechu, co spowodowane jest zapadaniem się chrząstek krtani i zamykaniem światła dróg oddechowych.
Objaw ten nie musi być stały. U niektórych dzieci pojawia się tylko podczas płaczu lub w ułożeniu na pleckach a ustępuje w pozycji na brzuchu. Inne dzieci tylko głośno oddychają. W cięższych przypadkach pianie, charczenie oraz duszność może towarzyszyć każdemu wdechowi. Czasami obserwuje się wciąganie międzyżebrzy i nadbrzusza.
Strifdor krtaniowy (głośny, piejący odgłos podczas wdechu) może utrzymywać się przez wiele miesięcy, zanika samoistnie w miarę wzrastania i rozwoju dróg oddechowych, zwykle do 18 miesiąca życia dziecka.
Wiotkość chrząstek krtani może predysponować dziecko do częstszych infekcji dróg oddechowych, ale nie oznacza to, że wszystkie dzieci z wiotkością krtani chorują na zapalenie krtani. 

Dopuszczalna norma OB u 1,5-rocznego dziecka wynosi 10. Moja córka ma 25. Co to może oznaczać?
Dr n. med. Maria Rudzińska-Chazan
ODPOWIEDŹ EKSPERTA: Przyspieszony odczyn opadania krwinek czerwonych (OB) świadczy z reguły o stanie zapalnym. Wynik badania Pani córeczki nieznacznie przekracza normę. W poważnych stanach jest on trzycyfrowy, czyli przekracza 100 mm. Dlatego u Pani córki jest to niewielkie przyspieszenie OB. Może być związane z przebytym zakażeniem dróg oddechowych lub infekcją dróg moczowych, która u małych dzieci może przebiegać skąpo-objawowo. Proponuję więc wykonać u córki badanie ogólne i posiew moczu. Spotkałam się także z przyspieszeniem OB u dziecka z atopowym zapaleniem skóry w fazie dużego nasilenia zmian, które często bywają nadważone bakteriami. Proponuję wynik badania Pani córeczki przedyskutować z lekarzem pediatrą, który zna dziecko i jeśli nie będzie powodu do podejmowania żadnego działania, skontrolować go po upływie 2-4 tygodni.

Dziecko ma 7 lat. Bolą go stawy (kostka, łokieć), temperatura do 40 stopni. Brał 3 rodzaje antybiotyków, temperatura wróciła do normy na 5 dni. Od dziś podnosi się znowu. Choroba ta trwa od 3 tygodni. Wyniki krwi i moczu w normie. Czasami boli go brzuch, jest apatyczny i nie chce jeść. Lekarz radzi tylko szpital.

Lek. med. Jolanta Baszczeska

ODPOWIEDŹ EKSPERTA: Zgadzam się z opinią lekarza kierującego dziecko do leczenia szpitalnego. Skoro leczenie ambulatoryjne przez 3 tygodnie nie było skuteczne to najrozsądniejszym i najbardziej bezpiecznym dla Pani dziecka rozwiązaniem będzie szczegółowa diagnostyka i leczenie w warunkach szpitalnych. Dziecko będzie pod opieką wykwalifikowanego personelu medycznego, więc będzie można wykonać kompleksowe badania, które ułatwią postawienie diagnozy i skuteczne leczenie.

Jak rozpoznać, że dziecko bolą uszy?
Dr n. med. Maria Rudzińska-Chazan

ODPOWIEDŹ EKSPERTA: Ból ucha dziecko sygnalizuje nam najczęściej głośnym, nieutulonym płaczem. Bardzo często przerywa on sen nocny, gdy dziecko dłużej przebywa w pozycji leżącej i rozgrzewa się. Objawy kliniczne zapalenia ucha środkowego są zależne od wieku dziecka. U młodszych objawy są mniej charakterystyczne w porównaniu ze starszymi dziećmi. Niemowlęta , u których podejrzewamy zapalenie ucha środkowego wykazują najczęściej niepokój. Uważni rodzice mogą zauważyć pocieranie główki o poduszkę. Potwierdzającym objawem zapalenia jest narastający płacz dziecka przy naciskaniu na skrawek małżowiny. Czasami jednak zapalenie ucha z wysiękiem nie musi przebiegać z bólem. Jedynym objawem może być niedosłuch co u niemowląt objawia się czasami jedynie pociąganiem się za chore ucho.

Jak spożytkować czas choroby dla dziecka?
Psycholog Joanna Otowska

ODPOWIEDŹ EKSPERTA: A oto kilka propozycji spędzania czasu z chorym dzieckiem. Dostosuj je do wieku i upodobań dziecka.
Kołdra to morski żywioł... Wyobraźcie sobie, że kołdra to morze po którym żeglują statki. Przygotujcie wspólnie stateczki z papieru. Pokaż dziecku jak je wykonać. Ono może je dowolnie oznakować czy ozdobić. Może to być piracka flotylla lub rozbitek dryfujący do wyspy aby się uratować. A może to królewna jest uwięziona na wyspie? Możliwości jest wiele, uruchom własną fantazję.
Pacynki. Zabawa w mini teatrzyk przynosi wiele radości i śmiechu. W teatrzyku dziecko będzie też miało okazję pokazać, nazwać i odreagować emocje jakie przeżywa. Powstrzymaj się od usiłowania interpretacji tego co ono pokaże. Po prostu słuchaj uważnie lub bądź partnerem małego aktora. W zabawie można wykorzystać pluszaki lub inne zabawki, lub sporządzić miniaturowe pacynki z papieru i przymocować plastrem do palca. Sposobów jest wiele.
Bądź moim lustrem. Zaproponuj, by dziecko wykonywało śmieszne miny, gesty rękoma, a ty bądź jego lustrzanym odbiciem. Potem zamieńcie się rolami. Jest z tym masa śmiechu! Bardziej popularna nazwa tej zabawy to „głupie miny”. Na pewno ją znasz.
Gry z serii „memory”. Są to pary identycznych obrazków, które po pomieszaniu układa się odwrócone na stoliku. Każdy odkrywa kolejno dwie karty, jeśli ma parę, zabiera je, jeśli nie - zakryte odkłada na miejsce. Ta zabawa ćwiczy pamięć i spostrzegawczość. W wersji dla mniejszych dzieci - możemy użyć tych kart do tego by dziecko znajdowało parę takich samych obrazków wśród leżących przed nim kart. Gra do kupienia w sklepach z zabawkami.
Zabawy tematyczne. Dzieci uwielbiają w zabawach odzwierciedlać to co zaobserwują w otaczającym świecie. Lubią bawić się w dom, w sklep, pocztę itp. Bawiąc się z dzieckiem możesz, jeśli zaistnieje taka sytuacja, wyjaśnić niektóre zjawiska życia społecznego, odpowiedzieć na nurtujące dziecko pytania, poznać jego punkt widzenia na wiele spraw, jak ono je widzi.
Gry planszowe. Są przeznaczone dla dzieci w wieku przedszkolnym. Są miłą formą spędzania czasu, uczą przede wszystkim stosowania wcześniej ustalonych reguł. Wymagają od dziecka kontroli impulsów emocjonalnych.
„Mamo poczytaj”. Wspólne czytanie książek buduje szczególną więź. O walorach edukacyjnych nie trzeba chyba przypominać. Młodszym dzieciom raczej opowiedz co znajduje się na obrazku. Dla tych najmłodszych czytelników ilustracje powinny być duże wyraziste i realistycznie odzwierciedlać przedmiot. Wspaniała okazja do stymulacji rozwoju mowy. Najpierw dziecko nauczy się wskazywania przedmiotów na obrazku na polecenie: „gdzie jest....?”. Potem będzie próbowało samo nazywać znane obiekty, lub odpowie na pytanie: „co to?”.

Jakie są różnice w objawach między mononukleozą zakaźną a chłoniakiem? Czy lekkie odchylenie w morfologii krwi w rozmazie monocytów, zaobserwowane trzy m-ce wcześniej powiększenie węzłów chłonnych, a później wytworzenie się w tym miejscu dwóch guzków niebolesnych, uczucia zmęczenia i nadmierne pocenie się nocne świadczą o mononukleozie zakaźnej? W tym czasie nie wystąpiły bóle gardła, gorączka, nie było zapalenia gardła czy migdałków.
Lek. med. Jolanta Baszczeska

ODPOWIEDŹ EKSPERTA: Mononukleoza zakaźna jest chorobą wirusową wywoływaną przez wirus Ebstein-Barra. Objawy kliniczne mogą być bardzo różnie nasilone, od skąpoobjawowych postaci lub bezobjawowych zakażeń po ciężki stan kliniczny z zajęciem narządów wewnętrznych (wątroby, śledziony, z zapaleniem mięśnia serca, mózgu, aplazją szpiku, zapaleniem węzłów chłonnych, ciężkich zapaleń gardła i płuc).
Wobec tak dużej rozpiętości obrazu klinicznego tej choroby, opisywana przez Panią sytuacja może odpowiadać skąpoobjawowej postaci mononukleozy.
Ostre objawy choroby ustępują po 1-3 tygodni, ale proces eliminacji wirusa z organizmu przez układ immunologiczny trwać może wiele tygodni a nawet miesięcy. W niektórych przypadkach człowiek przez całe życie jest nosicielem wirusa.
Objawy osłabienia, męczliwość mogą utrzymywać się przez wiele tygodni po zachorowaniu. Pojawienie się dwóch twardych ,,guzków" w miejscu powiększonych wcześniej węzłów chłonnych prawdopodobnie (nie można stwierdzić jednoznacznie bez badania pacjenta) stanowi zajście procesu zapalnego węzłów chłonnych w postaci zwłóknienia pozapalnego. Stąd konsystencja twardych guzków.
Zapalenie węzłów chłonnych i wtórne ich zwłóknienie mogło być spowodowane również innymi patogenami. Aby potwierdzić rozpoznanie mononukleozy oprócz badania morfologii krwi proponuję wykonanie badań serologicznych w celu wykrycia specyficznych przeciwciał przeciwko wirusowi Ebstein-Barra- odczn Paula-Bunella-Dawidsona, który jest dodatni nawet wiele tygodni po infekcji.
Chłoniaki to bardzo duża grupa chorób rozrostowych (nowotwory) układu limfatycznego (chłonnego). Wstępne objawy choroby mogą przebiegać podobnie jak skąpoobjawowowa mononukleoza zakaźna z powiększeniem węzłów chłonnych, ale ta choroba nie ustępuje po leczeniu standardowym. Nie leczona cytostatykami (leki przeciwnowotworowe) czy radioterapią rozwija się, powiększeniu ulegają kolejne grupy węzłów chłonnych, zmiany nowotworowe dotyczyć mogą również śledziony, wątroby, szpiku kostnego.
Mam nadzieję, iż częściowo rozwiałam Pani niepokoje. Nie mogę precyzyjnie zaplanować diagnostyki różnicowej , gdyż nie znam nawet wieku pacjenta. Tym niemniej opisywane przez Panią objawy osłabienia, męczliwość, nadmierne pocenie mogą być objawem niedokrwistości (pojawiającej się u pacjentów w każdym wieku, a szczególnie u dzieci) co często obserwuje się po przechorowaniu infekcji wirusowych. Proponuję wykonanie kontrolnej morfologii krwi, a wynik skonsultować z lekarzem.

Mam 16 lat i przeszłam mononukleozę zakaźną. Przez jaki czas mogę jeszcze zarażać?
Lek. med. Jolanta Baszczeska

ODPOWIEDŹ EKSPERTA: Jestem pełna podziwu i uznania dla Twojej społecznej dojrzałości i rozsądnej dbałości o zdrowie innych. Tak trzymaj! :)
Mononukleoza jest ostrą chorobą zakaźną i zaraźliwą. Objawów jej doświadczyłaś na własnym ciele. Po przejściu tej choroby nabywa się trwałej odporności. Oznacza to, że w przypadku kolejnego kontaktu z wirusem Ebstein-Barra (w skrócie EBV) nie zachorujesz na mononukleozę, gdyż posiadasz przeciwciała, które będą inaktywować wirusa i nie dopuszczą do powstania objawów choroby. Ale także całe życie jest się potem nosicielem wirusa Epsteina-Barr, który na zawsze pozostaje w organizmie w postaci utajonej.
Chory zakaża innych zarówno przed pojawieniem się objawów klinicznych (okres wylęgania choroby jest długi ok. 30-50 dni), jak i podczas objawów klinicznych choroby i niestety często także po wyzdrowieniu przez 6 i więcej miesięcy (niektóre źródła podają nawet 18 miesięcy).
Mononukleozę nazywa się czasem "chorobą pocałunków" - głównie ze względu na jej łatwe przenoszenie za pomocą śliny. Są dwa szczyty zachorowań na mononukleozę: okres przedszkolny, kiedy dzieci biorą do buzi wspólne zabawki, i okres dojrzewania – kiedy to właśnie nastolatki doświadczają pierwszych pocałunków.
Wirus jest wydzielany w ślinie. Źródłem wirusa mogą być komórki przewodów ślinianek przyusznych, komórki nabłonka jamy ustnej, nosowej i jamy gardła. Zakażać możesz drogą kropelkową np. w trakcie kichnięcia, jedzenia tymi samymi sztućcami i w czasie pocałunku. Picie ze wspólnej butelki czy szklanki jest więc niewskazane, stanowi bowiem zagrożenie różnymi infekcjami również dla Ciebie. Natomiast co do całowania się to muszę przyznać, że nie możliwe jest precyzyjne określenie terminu kiedy możesz całować bez zagrożenia infekcją dla Twojego partnera.
Na pocieszenie dodam, że młodzież ze szkół ponadpodstawowych jest w około 60-80% seropozytywna, tzn. że przeszła już zakażenie wirusem EB i posiada przeciwciała przeciwko wirusowi EB, co daje odporność na zachorowanie. Zakażenie wirusem EB może przebiegać bez objawów klinicznych lub skąpoobjawowo wśród objawów paragrypowych, ale pozostawia  odporność. A może źródłem zakażenia dla Ciebie był Twój partner? Życzę zdrowia i powodzenia.
 
Mam 2-letnią córeczkę której bardzo pomału rosną włosy. Czy jest jakaś przyczyna tego, np. brak witamin lub zła dieta?
Dr n. med. Maria Rudzińska-Chazan

ODPOWIEDŹ EKSPERTA: Proszę nie niepokoić się powolnym wzrostem włosów u 2-letniej córeczki. Bardzo często w tym wieku bywa, że trudno odróżnia się dziewczynkę od chłopca z powodu fryzury. W dzisiejszych czasach, kiedy żywność dla dzieci jest wzbogacana w witaminy, nawet nie podając żadnych dodatkowych preparatów trudno się spodziewać objawów awitaminozy.
Dla uspokojenia się proponuję przeprowadzenie obserwacji innych dzieci w podobnym wieku zwracając uwagę na ich owłosienie. Zobaczy Pani, że duża liczba małych dzieci nie ma bujnych fryzur. Proszę cierpliwie poczekać jeszcze ze dwa lata na wiązanie kucyków.

Mam 7 tygodniową córkę, przechodzi okres silnych kolek. Ograniczyłam w diecie produkty mleczne, ciemne pieczywo, nie widać jednak żadnej poprawy. Córka ma największe kolki nad ranem oraz wieczorem (od razu po zjedzeniu - karmię wyłącznie piersią - lub już w trakcie). Stosuję Esputicon 4 x 4, nic nie odnosi większego skutku (masaż brzuszka, ciepłe okłady). Ulgę przynosi pionowe noszenie na ramieniu oraz leżenie na brzuszku. Jak długo w ciągu dnia oraz jednorazowo maleństwo może leżeć na brzuszku?
Lek. med. Jolanta Baszczeska

ODPOIWEDŹ EKSPERTA: Bóle brzucha u młodych niemowląt wynikają z niedojrzałości ilościowej gruczołów przewodu pokarmowego, niedostatecznej kolonizacji przewodu pokarmowego bakteriami jelitowymi, wpływ może mieć także ciężkostrawna dieta matki. Dolegliwości bólowe ustają zwykle około 3 miesiąca życia dziecka, co zbiega się z dostateczną produkcją enzymów trawiennych.
Niedobory enzymów powodują procesy fermentacyjne w przewodzie pokarmowym dziecka z produkcją dużej ilości gazów. Skutkuje to powstawaniem wzdęć i bólów brzucha. Objawy zwykle dziecko demonstruje nagle i ostro w postaci nadmiernej aktywności ruchowej, niepokoju i płaczu, zwykle krótko po karmieniu. Niestety nie ma leczenia przyczynowego. Działanie leków ma na celu zmniejszenie objawów. Podawanie Esputiconu proszę utrzymać nadal. Działa on jako absorbent gazów jelitowych i jest wydalany ze stolcem. Nie wchłania się z przewodu pokarmowego i jest lekiem bezpiecznym. Proponuję dołączyć 3 razy po 1 łyżeczce (5 ml) wody koperkowej. W przypadku gdy działania fizykalne, jak masaż brzuszka i ciepłe kąpiele nie skutkują, można podać czopek Viburcol (max. 2 na dobę). Nade wszystko zalecam spokój i opanowanie. Niemowlęta doskonale wyczuwają niepokój rodziców, co nasila ich niepokój i potęguje dolegliwości bólowe. Spokój, opanowanie, pieszczenie, bujanie daje dziecku poczucie bezpieczeństwa i zmniejsza dolegliwości bólowe.
Układanie dziecka na brzuszku jest bardzo dobrą metodą masażu brzucha.
Pamiętać należy, iż dziecko śpiące na brzuszku musi być pod kontrolą wzroku. Maleństwa w wieku Pani córki nie bardzo radzą sobie jeszcze z samodzielnym przekładaniem główki na boki, w przypadku nadmiernego przytulania twarzy do podłoża może dojść do upośledzenia drożności nosa i utrudnienia oddychania. Poza tym statystyki mówią, iż tak zwana nagła śmierć łóżeczkowa niemowląt częściej stwierdzana była u dzieci śpiących w pozycji na brzuchu. Stąd moje zalecenie kontroli wzrokowej. Jeżeli dziecko lubi zasypiać na brzuszku, nie widzę przeciwwskazań. Proponuję także układanie dziecka w pozycji na bokach.
Dieta matki powinna być lekkostrawna, tzn. pozbawiona smażonych i przyprawionych pieczystych mięs, potraw kwaśnych i pikantnych oraz powodujących wzdęcia: warzyw strączkowych, kapusty…, pieczywa razowego itp. Nadmiar owoców również może wpływać na bóle brzucha niemowlęcia.

Mam 7 tygodniową córkę. Od dwóch dni ma wklęsłe ciemiączko. Czy może to być odwodnienie? Staram się pić jak najwięcej wody mineralnej niegazowanej. Czy powinnam podać córce wodę z glukozą? Co robić?
Lek. med. Jolanta Baszczeska

ODPOWIEDŹ EKSPERTA: Ciemię dziecka zwykle wyczuwalne jest poniżej lub w poziomie kości czaszki. Jeżeli dziecko nie demonstruje innych objawów odwodnienia, takich jak: spierzchnięte usta, suche śluzówki języka i jamy ustnej, oddawanie małych ilości moczu lub gdy w moczu pojawią się moczany (czerwone plamy na pieluszce) to znaczy, że nie ma objawów odwodnienia i dziecko karmione piersią nie musi być pojone dodatkowo. Gruczoł piersiowy matki wydziela pokarm we frakcjach zapewniających dziecku zarówno zaspokojenie pragnienia jak i głodu.

Mój syn ma 4 lata. Od ponad roku zaczął intensywnie chorować. Przeciętnie z 10 razy do roku. W okresie letnim jest spokój. Alergolog stwierdził, że jest on uczulony na roztocza ale jest jeszcze za mały na odczulanie. Jak mogę zmniejszyć ilość zachorowań?

Lek. med. Jolanta Baszczeska

ODPOWIEDŹ EKSPERTA: Liczne infekcje u dzieci w wieku przedszkolnym są częstym zjawiskiem i trudnym do uniknięcia. Wraz ze wzrostem kontaktów z rówieśnikami wzrasta liczba kontaktów z obcymi, nie rozpoznanymi wcześniej przez układ odpornościowy dziecka antygenami chorobotwórczymi, wirusami, bakteriami (odsyłam do artykułu: ”Dlaczego moje dziecko choruje odkąd poszło do przedszkola?”). Niedoświadczony układ immunologiczny dziecka, nie posiadając przeciwciał do walki z tymi patogenami nie może obronić organizmu dziecka przed zachorowaniem. Objawy choroby jako wyraz walki z zarazkiem trwają dopóty dopóki układ immunologiczny dziecka po rozpoznaniu obcego antygenu nie wytworzy swoistych (skierowanych przeciwko danemu wirusowi lub bakterii) przeciwciał - immunoglobulin, które wyeliminują go z organizmu dziecka. Układ immunologiczny zaś zachowa je w pamięci i w przypadku powtórnego zetknięcia się dziecka z tym zarazkiem, nie dopuści do rozwoju choroby.
Dzieci z chorobą alergiczną stanowią bardziej skomplikowany problem kliniczny. Przewlekłe procesy zapalne nieinfekcyjne w przebiegu alergii predysponują dziecko do infekcji poprzez większe predyspozycje do nadkażania.
W takich przypadkach zasadnicze leczenie opiera się na leczeniu choroby podstawowej, czyli alergii. Dziecko powinno być pod stałą opieką lekarza alergologa, który ustali odpowiednie leczenie profilaktyczne stwierdzonej choroby alergicznej. Pani zaś zalecam maksymalnie zmniejszyć szanse dziecka na kontakt z uczulającymi go antygenami roztoczy. Zachowanie wręcz sterylnych warunków otoczenia dziecka, pozbawionego kurzu, pyłu jest możliwe w warunkach domowych, natomiast w przedszkolu mało prawdopodobne. Zmniejszenie narażenia na kontakt z alergenami można osiągnąć poprzez zakupienie dziecku prześcieradeł i pościeli antyalergicznej, której będzie używał w czasie leżakowania, częste płukanie nosa wodą morska w aerozolu, mycie rąk i twarzy również zmniejsza kontakt z alergenem. Proszę skonsultować z lekarzem alergologiem możliwość zastosowania u dziecka tzw. immunomodulatorów czyli leków zwiększających odporność.

Mój 2,5 letni synek robi bardzo twarde kupki. Czasem wyglądają jak "owcze bobk". Wypróżnia się raczej regularnie. W jadłospisie ma surowe owoce i warzywa, dużo pije. Ostatnio podaję mu granulki homeopatyczne. Badania krwi i moczu ma prawidłowe.
Lek. med. Jolanta Baszczeska

ODPOWIEDŹ EKSPERTA: Konsystencja stolców w dużej mierze zależy od ilości spożywanych substancji resztkowych (czyli zawierających błonnik) i ilości płynów. Bogate w błonnik są gruboziarniste kasze, płatki zbożowe i oczywiście warzywa oraz owoce głównie jabłka, śliwki, gruszki. Z warzyw polecane są buraki zarówno w postaci soku, jak i dodatku do zupy czy jarzynki do obiadu, surowa kapusta, brokuły. Proponuję także zwiększenie podaży płynów, głównie wody mineralnej niegazowanej. Zdecydowanie ograniczyć należy słodycze, czekoladę, kakao. Zastąpić je można słodkimi suszonymi owocami, jak np. morele, śliwki, figi, korzystnie wpływają na perystaltykę jelit. W przypadku braku poprawy po zmianie diety, należy rozważyć podanie Lactulozy - preparatu zatrzymującego wodę w jelicie grubym, co powoduje luźniejszą konsystencję stolców.

Moje dziecko w listopadzie będzie miało 2 latka. Praktycznie nie choruje, a cały czas ma wyczuwalne na szyi węzły chłonne. Mój syn miał wczoraj robione badania krwi. Mam wyniki ale nie rozumiem nic z tego, co tłumaczyła mi Pani doktor. Oto one: miano antystreptolizyny"0"-ASO poniżej 200. Rozmaz krwi obwodowej: granulocyty podzielone 40, kwasochłonne 7. Limfocyty 48, monocyty-5. OB-6mm, WBC 9.6, RBC 4.62, HGB 12.5, HCT-36.1, MCV-78.1, MCH 27.1, MCHC 34.6, RDW-CV 12.8, LYMPH+47.6, NEUT-39.3, MIXED 13.1, PLT 262, PDW 11.9, MPV 9.7, P-LCR 23.9.
Lek. med. Jolanta Baszczeska

ODPOWIEDŹ EKSPERTA: Na podstawie wyników badań jakie Pani przedstawiła, bez szczegółowej znajomości wywiadu i stanu klinicznego dziecka, nie możliwe jest postawienie diagnozy. Jeżeli węzły chłonne na szyi Pani dziecka są wyczuwalne „cały czas", nie powiększają się, nie są bolesne, to prawdopodobnie stanowią pozostałość jakiegoś procesu zapalnego, infekcyjnego lub nieinfekcyjnego, np.: alergii. Na podstawie przedstawionych wyników można wykluczyć niedokrwistość u dziecka. RBC czyli ilość erytrocytów wynosi 4 620 000 i jest to norma. HGB - hemoglobina 12,5 - jest w normie. HCT - hematokryt 36,1 - jest prawidłowy. MCV - objętość krwinki czerwonej - 78, 1 - jest prawidłowa. MCH - zawartość hemoglobiny w krwince czerwonej - 27,1 - w granicach normy. MCHC - stężenie hemoglobiny w krwince - 34,6 - jest prawidłowe. Praktycznie wszystkie parametry układu czerwonokrwinkowego są prawidłowe. Poziom leukocytów WBC - 9600 jest prawidłowy. W rozmazie zaś zwraca uwagę podwyższony poziom komórek kwasochłonnych - 7 - norma mieści się w granicach 1-3. Podwyższony poziom eozynofili występuje w chorobach alergicznych, chorobach pasożytniczych, jak rożnego rodzaju robaczyce czy lambliozie. Warto więc wykonać badania w tym kierunku. Pozostałe komórki – limfocyty i granulocyty są w normie. Poziom płytek krwi PLT – 262 tys. jest prawidłowy. Miano antystreptolizyny O - ASO poniżej 200 świadczy o braku czynnego zakażenia paciorkowcowego. OB - odczyn Biernackiego - czyli odczyn opadania krwinek - 6 mm/godz. - również jest prawidłowy.

Mój czteroletni synek, kiedy zaśnie bardzo się poci, główka jest prawie mokra. Czy brakuje mu witamin, czy powinnam to zgłosić lekarzowi? Dodam, że jest niejadkiem ale ma dużo energii i nie jest apatyczny.
Dr n. med. Maria Rudzińska-Chazan

ODPOWIEDŹ EKSPERTA: Dosyć często obserwuję pocenie się główki, szczególnie chłopcom podczas zasypiania. Zresztą ten objaw częściej występuje także u dorosłych mężczyzn, niż u kobiet. Nie można na podstawie tylko tego zjawiska podejrzewać u dziecka krzywicy. Fakt, że Pani synek jest niejadkiem, szczególnie jeśli idzie to w parze z małą masą, także zmniejsza szansę na wystąpienie krzywicy, gdyż jest to choroba organizmów szybko rosnących.
Bardzo proszę o swoich wątpliwościach porozmawiać z pediatrą, który zna dziecko i może ocenić czy nie występują u niego inne objawy krzywicy.

Po czym można poznać, że dziecko ma owsiki?
Dr n. med. Maria Rudzińska-Chazan

ODPOWIEDŹ EKSPERTA: Objawami owsicy u dzieci jest swędzenie okolicy odbytu i narządów płciowych, z towarzyszącym dość często zaczerwienieniem i stanem zapalnym tej okolicy. Dziecko drapiąc się, może powodować zabrudzenie kałem majteczek lub spodni od pidżamy. Rzadziej występują bóle brzucha. Ponieważ samice owsików składają jaja w okolicy odbytu nocą, nierzadko można zaobserwować niepokój dziecka podczas snu spowodowany swędzeniem. Można też zobaczyć pasożyta gołym okiem w stolcu lub w okolicy odbytu. Ma on postać króciutkich białych niteczek.

Jaka jest różnica między szczepionką PREVENAR a PNEUMO23? Kto może sfinansować tę szczepionkę?
Dr n. med. Maria Rudzińska-Chazan

ODPOWIEDŹ EKSPERTA: Prevenar jest szczepionką przeciwko pneumokokom, skonfigurowaną na toksoidzie błoniczym, co w praktyce powoduje, że organizm dziecka w wieku poniżej 2 lat (nawet już od 2. miesiąca życia), potrafi wytworzyć odporność po jej podaniu.

Pneumo 23 jest szczepionką polisacharydową przeciwko pneumokokom. Pneumo 23 można zacząć stosować u dzieci starszych niż dwuletnich. Wszystkim rodzicom, którzy mają problem z przeznaczeniem tak dużej sumy na Prevenar, proponuję dbanie o dobre odżywianie maluchów w pierwszych dwóch latach życia (tak, by nie miały anemii, krzywicy), niepalenie przy nich papierosów (co zapobiega zapadaniu na infekcje). Po ukończeniu 2 lat można dziecko zaszczepić Pneumo 23. Szczepienia przeciwko pneumokokom nie są obowiązkowe i nie znam sposobu na ich refundację poza przypadkami udokumentowanych zaburzeń odporności i stanu po usunięciu śledziony. Takie dzieci muszą być zakwalifikowane do tego szczepienia przez specjalistyczną poradnię szczepień. 

Czy to prawda, że 2 letnie dziecko ma 1 dawkę na pneumokoki?

Dr n. med. Maria Rudzińska-Chazan

ODPOWIEDŹ EKSPERTA: Zgodnie z zaleceniem producenta, podając szczepionkę przeciwko pneumokokom dziecku powyżej 2. r.ż. do ukończenia 5. r.ż., stosuje się tylko jedną dawkę. Rozpoczynając szczepienia pneumokokokwe po 2. miesiącu życia do 6. miesiąca życia, podać należy 3 dawki w odstępach nie mniejszych niż 6 tygodni i czwartą dawkę po ukończeniu roku. Rozpoczynając szczepienie po 6. do 12. miesiąca, podaje się 2 dawki co 6 tygodni i trzecią, po ukończeniu 12. miesiąca. Szczepiąc dziecko powyżej 1 r.ż do końca 2 lat, mamy obowiązek podać 2 dawki Prevenaru w odstępie minimum 2 miesięcy.

Moja córka (4 lata) ma problemy z oddawaniem stolca. Dziecko oddaje bardzo zbite i duże kupy, bardzo ją to boli. Często męczy się nad nią godzinę. Córeczka ma bardzo mały apetyt-jej jedzenie to mleko, które woła co około 2 godziny. Dochodzą do tego ewentualnie jogurty i obiad.
Dr n. med. Maria Rudzińska-Chazan

ODPOWIEDŹ EKSPERTA: Jest to bardzo niepokojące, jeśli opisane objawy występują od wieku wczesnodziecięcego, czyli od końca pierwszego roku życia. Wymagają z pewnością konsultacji chirurga dziecięcego, aby wykluczyć wadę wrodzoną jelit, oraz gastrologa, który oceni, czy nie występują zaburzenia czynnościowe w pracy jelit. Badanie chirurgiczne wcale nie musi być przykre. Nie przeprowadzenie go, na pewno może spowodować bardzo poważne i bolesne konsekwencje.
Popełniają Państwo także błędy dietetyczne, gdyż nie można 4. letniemu dziecku podawać co 2 godz. mleka. Może to spowodować poważne zaburzenia w jego organizmie. Dokładnej oceny wymaga także brak apetytu u córeczki, a także prześledzenie jak wygląda jej rozwój na siatkach centylowych. Powinniście Państwo pilnie zgłosić się z dzieckiem do specjalisty. Zwykły lekarz rodzinny może nie poradzić sobie ze wszystkimi problemami.

Mam trzyletniego synka, który przed pójściem spać bardzo często sika. Czy może mieć to podłoże psychiczne?
Lek. med. Jolanta Baszczeska

ODPOWIEDŹ EKSPERTA: Znaczącym wydaje się być fakt, że Pani synek ma ochotę na siusianie w czasie leżakowania w przedszkolu i wieczorem przed pójściem do łóżka. Warto skontrolować czy on rzeczywiście często oddaje mocz czy też chodzenie do ubikacji jest mechanizmem obronnym przed pójściem do łóżka. Niektóre dzieci nieświadomie i symbolicznie traktują sen jako okres separacji i pozbawienia zainteresowania, opieki ze strony rodziców czy opiekunów. Dziecko opóźniając pójście do łóżka   może maskować i ukrywać swoje lęki.
Badanie ogólne moczu wykluczyło infekcje układu moczowego. Podawanie leku przeciwzapalnego jakim jest Furagin nie jest zatem konieczne. Proponowałabym jednak wykonać badania obrazowe układu moczowego - USG oraz badania urodynamiczne w celu wykluczenia nieprawidłowości anatomicznych oraz konsultację urologiczną. W przypadku wykluczenia przyczyn organicznych wskazana będzie rozmowa z psychologiem dziecięcym.

Mój 10-miesięczny syn od 3 dni nie robił kupki. Czy to jest normalne?
Lek. med. Jolanta Baszczeska

ODPOWIEDŹ EKSPERTA: Częstotliwość oddawania stolców u dzieci zależna jest w dużej mierze od diety dziecka. Zarówno rodzaj diety jak i ilość mają wpływ na liczbę i rodzaj stolców. W upalne letnie dni dzieci zdecydowanie mniej jedzą. W związku z czym produkują mniejszą ilość masy kałowej. Stąd częstotliwość kup u dziecka może być mniejsza. Jeżeli dziecko nie prezentuje objawów bólu brzucha, nie wymiotuje, zjada dobrze, chętnie pije, bawi się objaw braku stolca od trzech dni nie stanowi objawu patologicznego. Proponuję zwiększyć w diecie dziecka ilość surowych owoców i warzyw i wprowadzić gruboziarniste mielone kasze lub płatki. Ważne jest również zwiększenie ilości płynów, niedobory płynów mogą powodować zwiększoną konsystencję masy kałowej i utrudniony pasaż jelitowy. Wskazane jest podawanie herbatek ziołowych, np. rumiankowo-koperkowe wpływające na prace przewodu pokarmowego.

Moja 2-letnia córeczka ma powiększone gruczoły sutkowe. Co może być przyczyną? Czy jest to objaw przedwczesnego dojrzewania?
Lek. med. Jolanta Baszczeska

ODPOWIEDŹ EKSPERTA: Proponuję konsultację u lekarza ginekologa dziecięcego. Fakt, że USG narządów płciowych wewnętrznych jest prawidłowe nie wystarcza do postawienia prawidłowej diagnozy w kontekście gruczołów piersiowych. Konieczne jest monitorowanie rozwoju narządów płciowych zewnętrznych w celu wykluczenia cech przedwczesnego dojrzewania i ewentualnego badania poziomu hormonu prolaktyny. Jeżeli jednak powiększenie gruczołów piersiowych jest objawem izolowanym (szczególnie u dziecka długo karmionego piersią) i nie postępującym to nie jest objawem zagrożenia zdrowia i nie wymaga leczenia. Ale decyzję taką podejmie ginekolog na podstawie systematycznej obserwacji dziecka. 

Sylwia 2008-02-24

Witam. Moja córeczka ma skończone 2 miesiace od okolo 3 tyg. ma starszne problemy z odaniem stolca bez pomocy czopka glicerynowego nic nie pomaga, lekarz dodatkowo zapisał do podoawania syrop DEBRIDAT 2,5 ml x2 ale on nic nie pomaga. Jak corka zaczyna sie bardzo meczyc to po 4-5 dniach podaje czopek i wtedy wystepuje wyprożnienie ale po tem wszytsko znowu jest tak samo.Nie wiem czy jest normalnie u takch maluchów czy dzieje sie cos nie dobrego bardzo prosze o porade.Aha dziecko jest karmione pierśą, ja unimam jakich kolwiek produktow co by mogły powodowac u niej zaparcie czy kolki, jemm gotowane biale mieso.

2008-02-20

moj syn ma 8 lat i jeszcze wszystkie zeby mleczne. z tyłu ma wielka dziure bo tak zostawił dentysta bo nibyto jest otwarte leczenie a smród daje ta dziura, oprucz tego dzis zobaczyłam ze na dole pod 1,2 wyzyna sie zab.aby tego bylo mało na górze w 1,2utworzyła sie kula z widoczna ropa-z powodu ze tez zab sie pcha .juz ide do dentysty az boje sie

2008-02-20

ja

Ktoś 2008-02-08

Dzień Dobry Moja 12 letnia córka jest już chora ponad miesiąc [ Katar,kaszel,a do tego jeszcze Ucho zadkane i nic nie słyszy byliśmy u laryngologa przeczyścił jej ucho 4 razy i drugie też ,ale ona nadal nie słyszy.Czy to może być przyczyna Pneumokoków.

nati20 2008-02-01

od kiedy moge dac mleko krowie o,5%

2008-01-25

moja córeczka ma 13 miesięcy i ma straszną biegunke robi nawet 20 razy dziennie wraz z mężem poszliśmy do lekarza podał nam leki (smekte,lakcid i nifuroksazyd)ale to nie przechodziłao poszliśmy jeszcze raz lekasz powiedziałm że jest troche odwodniona skierował nas do szpitala podano jej kropluwke po1 dni wyszliśmy bo była jusz nawoodzninia a biegunka pszestał troszke ale kaszł pszesrzegać diety a ja niewiem co ona może jeść w diecie prosze o ponanie jedzienia na diete mojego maluszka

iri 2007-11-18

mam pytanie. mam 5 letniego synka i czesto wbijają mu się kleszcze, czy sa jakies szczepionki przeciw kleszczom??