Dlaczego wiosną rodzi się więcej dzieci?
Jak wyjaśniać dzieciom, skąd się wzięły?

Dzisiaj rano niespodziewanie zapukała do mych drzwi
Wcześniej niż oczekiwałem przyszły te cieplejsze dni
Zdjąłem z niej zmoknięte palto, posadziłem vis a vis
Zapachniała, zajaśniała, wiosna, ach to Ty
Wiosna, wiosna, wiosna, ach to ty.

Marek Grechuta „Wiosna, ach to Ty”

Wiosna już tuż, tuż. Na polach można spotkać pierwsze jej oznaki – bociany. Zgodnie ze staroniemiecką nazwą „odobero” – bocian oznacza tego, który przynosi szczęście. Również w naszej, polskiej tradycji bociek kojarzony jest z pomyślnością, dobrobytem, urodzajem i dziećmi.

Mamo, Tato, skąd się biorą dzieci? Bocian je przynosi.
Do XVI wieku taka odpowiedź była, jak najbardziej uzasadniona – wtedy nie wiedziano przecież, skąd naprawdę biorą się dzieci. Do XX wieku była odpowiedzią wytrychem z innych powodów niż niewiedza o pochodzeniu człowieka. W tamtych czasach nasi dziadkowie uczyli się dopiero lepiej rozumieć i akceptować własną seksualność. Uczyli się również, że pytanie małego dziecka Skąd się wziąłem? Wzięłam? nie jest pytaniem o intymne obszary pożycia seksualnego rodziców.

Jak doszło do tego, że przez wieki wykorzystywano bociany w odpowiedziach na kłopotliwe pytania dzieci? Jakiej odpowiedzi udzielić dziecku chcącemu wiedzieć: Skąd się wzięło?

DZIECI PRZEDWIOŚNIA
W naszej szerokości geograficznej jednym z okresów, w którym rodzi się najwięcej dzieci jest wczesna wiosna (przedwiośnie). Ten okres przypada na obecne miesiące: luty i marzec. Oczywiście wiosenny wyż urodzeń jest związany z okresowością poczęć. Mimo, iż człowiek (w odróżnieniu od zwierząt) seksem może się delektować przez cały rok, pewne okresy bardziej sprzyjają jego owocnym kontaktom intymnym. I tak dla Polaków dającymi szczególną satysfakcję seksualną miesiącami są: maj i czerwiec. I właśnie z tych wiosenno-letnich zbliżeń, wczesnowiosenny wykwit dzieci.

Przełom wiosny i lata sprzyja miłości. Dobrze to obrazuje ludowe przysłowie: „I tak wiosna by nie smakowała, gdyby przedtem zimy nie miała”. Wiosną, po wielu miesiącach chłodu i braku słońca, robi się ciepło. Zrzucamy z siebie ciężkie ubrania, palta, czapki, szale. Pokazujemy figurę, odkrywamy się. Wiosenne temperatury są dla nas optymalne, nie wymagają zbytniego nakładu energii służącej termoregulacji. Mamy, więc pewne zapasy energetyczne. Równocześnie świat zaczyna kwitnąć i przystrajać się w kolorowe szaty. Do tego dochodzą silniejsze kontrasty światła i cienia. Dzień staje się dłuższy. To wszystko wpływa na człowieka pobudzająco i energetyzująco. Na dodatek zapachy, a wraz z nimi feromony chętnie przemieszczają się w tych cieplejszych: wiosenno-letnich temperaturach. I jak tu nie myśleć o miłości, gdy wszystko budzi się do życia, a przyroda służy swoim przykładem?

SKĄD WZIĄŁ SIĘ BOCIANI MIT
Tak się zdarzyło, że właśnie w czasie, gdy w naszej szerokości geograficznej rodzi się najwięcej dzieci, do Polski z zamiarem założenia rodziny, zaczynają przylatywać z ciepłych krajów bociany. I swoje gniazda zakładają w pobliżu ludzkich domowisk. I z pewnością właśnie te dwa fakty: wczesnowiosenny wykwit dzieci i przylot bocianów, obserwowane przez naszych uważnych przodków doprowadziły do dedukcji, że to Bociany przynoszą dzieci.

Bociany, jak rzadko które ptaki o takich pokaźnych rozmiarach, swoje gniazda zakładają przy gospodarstwach domowych. Tym samym dawały się i nadal dają się podglądać, a raczej podziwiać w swojej opiekuńczości do bocianich piskląt. Ludzie od wieków obserwując bociany mogli utwierdzać się w przekonaniu, że dzieci, tak jak i pisklęta, są dane pod czułą opiekę swoich rodziców na jakiś czas, po którym wyruszają w samodzielną, życiową podróż. W ten sposób kleki najprawdopodobniej stały się również symbolem rodzicielstwa.

SKĄD SIĘ BIORĄ DZIECI?
Skoro przyjścia na świat naszego dziecka nie zawdzięczamy bocianowi, ani nawet nie jest to przysługa zielonej kapusty, to, co odpowiedzieć naszym ciekawskim dzieciom, gdy niewinnie pytają: „Mamo, Tato skąd się biorą dzieci?”. A po raz pierwszy pytają już 3-4-latki, gdy zaczynają doświadczać swojej odrębności i niepowtarzalności. To pytanie pewnie nie wzbudzałoby takiego zawstydzenia i zaniepokojenia u niejednego rodzica, gdyby mama i tata wiedzieli, że dziecko tak naprawdę pyta o swoją przynależność i chce potwierdzenia swoich więzi z bliskimi. Dzieci po prostu pragną wiedzieć, że: „Kochanie, przyszłaś na świat oczekiwana i upragniona przez mamę i tatę. Urodziłaś się, bo my-rodzice Cię bardzo kochamy i marzyliśmy o tym, byś była razem z nami.”

Warto również być przygotowanym na kolejną serię pytań: „Skąd się biorą dzieci”, ale w wydaniu już starszego dziecka. Wraz z wiekiem pociechy są coraz bardziej wnikliwe, zaś ich pytania wymagają już nieco dokładniejszego wyjaśnienia natury przychodzenia na świat dzieci. Satysfakcjonującą informacją dla przedszkolaka jest przykładowa odpowiedź: „Kochanie, powstałeś z miłości, w najbliższym spotkaniu mamy i taty, w którym wyrażali sobie TYLE miłości, że aż znalazłeś się w brzuszku mamusi. Bo, wiesz, dzieci rodzą się z miłości, bliskości i wzajemnego zaufania”.

Dla spragnionych wiedzy:
Brykczyński, M. „Skąd się biorą dzieci?” Wydawnictwo: Nasza Księgarnia 2004
Eichelberger, W. „O co pytają dzieci?” Wydawnictwo Iskry: Warszawa 1999.
Fijałkowski, W.; Jędrzejowska-Wróbel, R. "Oto jestem". Wydawnictwo Medyczne MAKmed.