„Opowiadał mi pewien pan, jak ze swoim kilkuletnim synkiem mył samochód. Dzielny chłopiec ciągnął za tatusiem wiadro wody, chlapiąc obficie wszystko dokoła, przede wszystkim samego siebie. Kiedy już obeszli cały samochód i w wiadrze nie zostało ani kropli wody, synek otarł pot z czoła i powiedział: „Tatusiu, ale Tobie musiało być ciężko w życiu, jak mnie nie było na świecie. Bo kto ci wtedy pomagał?”
Ks. Piotr Pawlukiewicz

Ojcostwo to rzeczywiście szansa na radość i dumę. Ojcostwo to także obowiązki i troski. Ojcostwo to wyzwanie złożone z wielu codziennych sprawunków. To możliwość na spełnienie. Każde ojcostwo to równocześnie niepowtarzalność i indywidualizm, to historia nie tylko jednego wyjątkowego mężczyzny, ale i losy jego przodków.

Mianownikiem ojcostwa, jak sądzę, zawsze były i są potrzeby dzieci. Myślę, iż współcześnie coraz lepiej rozumiemy świat wewnętrznych przeżyć i pragnień zarówno dzieci jak i dorosłych. Przeżyć i pragnień niezbędnych do prawidłowego rozwoju. W związku z tym współczesny ojciec w relacji z dzieckiem może być bardziej precyzyjny w swoich zachowaniach, bardziej świadomy tego, co robi i jakie efekty przyniosą jego decyzje.

Współczesny tata, mimo wielu trudności charakterystycznych dla naszych czasów, ma prawdziwą szansę być wspaniałym i spełnionym ojcem. Aby tak się stało, warto by trzymał się pewnych filarów ojcostwa.

Wizja rodziny
To bardzo ważne, by współczesny ojciec zakładając rodzinę miał jej wizję. Bo przecież rodzinę można przyrównać do firmy, która aby sprawnie funkcjonowała, musi mieć jasno określony cel. Bez niego szybko traci impet do działania, pracownicy gubią się w swoich rolach, nie znając swoich obowiązków i zadań – „Gdy nie ma widzenia, naród się psuje”.

Symbolem roli ojca w rodzinie może być rola jednego z dwóch szefów firmy, którego zadaniem jest koordynacja i sprawna realizacja postawionych celów. Ojciec poprzez stworzenie wizji rodziny nadaje jej sens, wyznacza cele – jak pilot po wytyczeniu trasy zdąża do celu. Pamiętajmy jednak, że przez większość czasu pilot wcale nie znajduje się dokładnie na wyrysowanej trasie. Tak samo jest z rodziną i jej zdążaniem do celu. Misję można stworzyć samemu, ale zachęcam do przygotowania jej razem z drugim szefem – żoną, albo też z całą firmą - rodziną.

Posłużą Ci do tego pytania:

• Jaki jest cel naszej rodziny?
• Co jest dla niej najważniejsze?
• Jakie są nasze priorytety?
• Jakim ojcem pragnę być?
• Co chcę przekazać swoim dzieciom?
• Czego chcę nauczyć swoje dzieci?
• Jakie rodziny mnie inspirują i dlaczego je podziwiam?

Czas codziennych spotkań
Nie ma lepszego sposobu na przekazanie dziecku, jak bardzo je cenisz i jak ważne są dla Ciebie wasze stosunki, niż codzienne spędzanie z nim czasu. Podczas takich codziennych spotkań istotne jest zaoferowanie dziecku 100% swojej uwagi i zainteresowanie się tym, co jest dla niego znaczące. Ten codzienny wysiłek procentuje w zaskakujący sposób. W budowaniu relacji ważne jest również, aby raz na jakiś czas być z dzieckiem tylko we dwoje i robić coś, co obydwu stronom sprawia przyjemność.

Pewien ojciec, który miał dziewięcioro dzieci wpadł na pomysł, aby po przyjściu z pracy każdemu z walczących o jego uwagę dzieci poświęcić jedną minutę. W tym czasie uważnie słuchał każdego z nich. Dzieci były zachwycone, przestały się między sobą bić, gdyż wiedziały, że na każde przyjdzie czas. To rozwiązanie przyniosło również wielką radość tacie – a kosztowało go tylko 9 minut uwagi dziennie.

Nauka poprzez przykład własny
Ktoś kiedyś powiedział, że są trzy najlepsze sposoby wychowywania dzieci: po pierwsze przez przykład własny, po drugie poprzez przykład własny i po trzecie poprzez przykład własny. Siła ojcowskiego przykładu jest niepodważalna. Tata swoim zachowaniem uczy dzieci, jak np. traktować żonę, bo przecież „Najwspanialszą rzeczą, jaką ojciec może zrobić dla swoich dzieci, to kochać swoją współmałżonkę”. Pokazuje, jakie znaczenie ma rodzina, rodzice, praca, obowiązki, pasje.

Dzieci obserwując tatę w różnych codziennych sytuacjach poznają, czym jest miłość, a także jak radzić sobie z emocjami. Dowiadują się, czy można być słabym (czy też nie), czy można się czasem bać, jak okazywać złość i, czy mówić o własnych potrzebach. Im bardziej ojciec pozwala sobie na przeżywanie i doświadczanie różnych uczuć (w tym słabości, strachu, złości), tym większy prezent ofiarowuje swojemu dziecku. Bo przecież jak napisał Stephen Covey: „Ja nie jestem doskonały. Ty nie jesteś doskonały. I Razem uczymy się i rozwijamy”.

Ojcowskie zwierciadło
W ojcowskich oczach dzieci widzą się inaczej niż w oczach matki. Ojcowskie oczy są niezbędne do prawidłowego rozwoju zarówno córek jak i synów. Ojcowskie „spojrzenie” jest istotnym elementem budowania tożsamości dziecka.

Chłopcom ojciec nadaje „imię” tzn. pomaga budować ich tożsamość poprzez pokazywanie im ich mocnych stron, ich siły i zasobów, a także poprzez wiarę w nich. Chłopiec dowiaduje się także ze sposobu, w jaki traktuje go ojciec, czy jak powinien traktować innych mężczyzn (czy jest kimś godnym szacunku, czy tylko podnóżkiem pod nogi). „Tak, jak król kiedyś pasował na rycerza, tak ojciec pasuje swego syna na mężczyznę. Tylko od mężczyzny chłopiec może nauczyć się tego, kim jest i co może” (Kuba Jabłoński)

Dziewczynka dzięki relacji z tatą odkrywa swoją dziewczęcość, a z czasem kobiecość. Gdy widzi zachwyt w ojcowskim oku, rozumie, że może się podobać, że zasługuje na to, by być kochaną. Dowiaduje się także, czy jest dla ojca na tyle ważna, że od niej nie odejdzie, czy jest kimś godnym miłości. Relacja z ojcem jest dla niej prototypem relacji z mężczyzną, do której całe życie będzie się odnosić (miejmy nadzieję, że na zasadzie powielania, a nie zaprzeczania). Córka w relacji z tatą uczy się, jak „powinni” traktować ją mężczyźni. Wielka ta rola ojca, prawda? Wielka to odpowiedzialność? A jak często nieuświadomiona….

Wprowadzenie dziecka w życie

Ktoś kiedyś powiedział, że zadaniem matki jest bezwarunkowa miłość do dziecka, zaś ojca wprowadzenie go w życie. Ojciec ma przecież dużą wiedzę i cały zbiór różnych umiejętności, których przekazanie rozwijającemu się dziecku, może mu wspaniale służyć w życiu. Ważne jest, by pamiętać o mądrości naszych praojców: „Daj człowiekowi rybę, a będzie syty przez cały dzień; daj mu wędkę, a nie zabraknie mu strawy przez całe życie”. Myślę, że jednym z zadań ojca jest właśnie wyposażyć dziecko w wędkę i nauczyć je, jak się nią posługiwać. Będzie to jego wiano na całe przyszłe, dorosłe życie. I pamiętajmy, że dzieci najlepiej się uczą, gdy ojciec zna również mądrość w tym przysłowiu: „Nie chodzi o to, by złapać króliczka, ale by pogonić króliczka”.

Dziecięca duma ojca
W sercu każdego dziecka czasami gdzieś bardzo na wierzchu, czasami głęboko w środku mieszka pragnienie bycia dumnym z własnego ojca. Obszarów, w których ojcowie mogą imponować swoim dzieciom jest nieskończona liczba. Jedni ojcowie wspaniale opowiadają historie, inni budują solidne domy, jeszcze inni najlepiej znają się na piłce nożnej lub potrafią żartować i rozbawiać towarzystwo.

Dlatego też ważne jest, by ojciec realizował się, jako człowiek, jako głowa rodziny, jako mąż i jako mężczyzna. Zadowolenie ojca z siebie i jego radość z pewnością przełożą się na dziecięcy podziw i dumę.