„Liczą się potrzeby wszystkich członków rodziny”

Decyzja o powrocie do pracy po urodzeniu dziecka bywa bardzo trudna. Myśl o ponownym wdrożeniu się do życia zawodowego może przyprawić młode mamy o ból głowy. Z jednej strony myśląc o powrocie do pracy, kobietą mogą targać silne wyrzuty sumienia, że zostawia swoje jeszcze nie odchowane dziecko pod czyjąś opieką. Z drugiej zaś strony wyobrażenie siebie aktywnej zawodowo może przynosić poczucie ulgi i wywoływać tęsknotę.

Konflikt wewnętrzny jest silny, bo w grę wchodzą często pozornie sprzeczne pragnienia, potrzeby różnych osób, a czasami poczucie przymusu („oczekują ode mnie, abym została w domu” lub „muszę iść do pracy, by utrzymać rodzinę”). Przy podejmowaniu tej istotnej decyzji ważne jest, aby zrozumieć, czego pragnie Twoje serce i podążyć za jego głosem. Mam nadzieję, że przyjrzenie się różnym aspektom rozpoczęcia pracy po wydaniu na świat małej istoty, pomoże Ci podjąć najlepszą i względnie wolną od zewnętrznych presji decyzję.

Z PUNKTU WIDZENIA PRAWA
Polskie prawo umożliwia matce skorzystanie z urlopu macierzyńskiego i wychowawczego.

URLOP MACIERZYŃSKI
W czasie urlopu macierzyńskiego kobiecie przysługuje 16 tygodni (w przypadku kobiety, która po raz pierwszy rodzi dziecko) płatnego czasu na doglądanie dziecka i regenerowanie sił po trudach porodu.

W przypadku kobiet rodzących kolejne dzieci urlop wychowawczy wydłuża się do 18 tygodni (dotyczy to również kobiet, które są już matkami przysposobionego dziecka). Tym zaś z mam, które za „jednym razem” wydały na świat więcej niż jedno dziecko, prawo umożliwia 26 tygodni zwolnienia z pracy. Warto również pamiętać, że urlop macierzyński można rozdzielić między dwójkę rodziców. Powinien, więc nosić również nazwę urlopu „tacierzyńskiego".

URLOP WYCHOWAWCZY
Stanowi kontynuację urlopu macierzyńskiego. Przysługuje zarówno mamie jak i tacie. Maksymalnie może trwać 3 lata i nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 4 lat. Może być wykorzystywany w częściach (nie więcej niż czterech). Przysługuje na każde dziecko oddzielnie. Jest udzielany na pisemny wniosek pracownika, który należy złożyć najpóźniej na dwa tygodnie przed planowanym rozpoczęciem urlopu. W trakcie urlopu można podjąć się pracy zarobkowej, nauki lub szkolić się pod warunkiem sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.

Z urlopu wychowawczego można wrócić wcześniej niż się planowało. W takim wypadku należy poinformować o tym pracodawcę 30 dni przed planowanym powrotem. Okres urlopu wychowawczego wlicza się do okresu zatrudnienia. Niestety w jego ramach nie przysługuje wynagrodzenie, a jedynie można się ubiegać o zasiłek wychowawczy (o jego przyznaniu decyduje poziom dochodów rodziny).

Z PUNKTU WIDZENIA DZIECKA
Oczywiście w kontekście decyzji o powrocie do pracy pojawiają się pytania i wątpliwości, dotyczące rozwoju dziecka i jego dobrostanu. Czy jak rozpocznę moją aktywność zawodową nie ucierpi na tym syn czy córka? A jeśli już podjęłam decyzję o powrocie, kiedy będzie na to najlepszy czas z punktu widzenia dziecka?
Od lat wiadomo przecież, że pierwsze lata życia dziecka mają decydujący wpływ na jego osobowość. Warto, więc zadbać o poczucie bezpieczeństwa dziecka, o to by było otoczone miłością i szacunkiem – co, gdy mama pracuje, jest możliwe, choć z pewnością niełatwe. Dobrze jest przy tym pamiętać, że „liczy się przede wszystkim jakość, a nie ilość kontaktów z dzieckiem”.

Przy podejmowaniu decyzji o powrocie do pracy warto jest również uwzględnić wiedzę o prawidłowościach rozwojowych dziecka. Im młodsze dziecko, tym bardziej potrzebuje stałości, dbałości, miłości i uwagi od jednej osoby. Gdy dziecko ma około pół roku, kończy się faza symbiotyczna i rozpoczyna faza separacji-indywiduacji. Wtedy dziecko zaczyna odkrywać siebie i swoją odrębność od mamy. W wieku ok. 8 miesięcy pojawia się po raz pierwszy lęk separacyjny w postaci lęku przed obcymi. W tym czasie może mu być szczególnie trudno zostawać z kimś obcym, czy nowopoznanym.

Od wieku ok. dwóch i pół roku dziecko ma już wytworzoną reprezentację „nieobecnej matki”, a także coraz lepiej wie, kim jest. Te nowe „umiejętności” pozwalają mu na dużo lepsze radzenie sobie w nowych sytuacjach bez mamy. I pewnie idealnie byłoby wtedy zacząć angażować się w życie zawodowe, ale wszystkie wiemy, że życie jest bardziej złożone niż jego idealny obraz i wymaga od nas dużej elastyczności.

Z PUNKTU WIDZENIA MĘŻA
Mąż odgrywa bardzo znaczącą rolę w podejmowaniu decyzji kobiety o powrocie do życia zawodowego. Nie jest dobrze, gdy wpływ męża na decyzję żony jest utajony. A zdarza się tak, gdy małżonkowie nie rozmawiają ze sobą wprost o swoich potrzebach, uczuciach i oczekiwaniach, co do siebie nawzajem oraz do pełnionych przez siebie ról. Dlatego tak ważne jest, by szczerze mówić o swoich pragnieniach, nawet, gdy są one niezgodne ze współczesnymi trendami (np. gdy z jednaj strony mąż chce, by żona zajmowała się domem, a nie pracowała do późnych godzin, a  gdy z drugiej strony żona chce wrócić jak najszybciej po porodzie do pracy).

Otwarta rozmowa (Na czym Ci tak naprawdę zależy? Czego Ci potrzeba?) i wspólne poszukanie rozwiązań akceptowanych przez obie strony, często prowadzi do osiągnięcia jeszcze większej równowagi i harmonii w związku partnerów i w rodzinie. Dlatego zanim podejmiesz decyzję koniecznie porozmawiaj ze swoim mężem.

Z PUNKTU WIDZENIA KOBIETY
I paradoksalnie na koniec, najważniejszy punkt widzenia – punkt widzenia kobiety podejmującej decyzję. Każda matka wie najlepiej, co jest dobre dla jej dziecka oraz jej osobistej satysfakcji i zadowolenia. Równocześnie wiadomo, że dziecko bardzo łatwo przejmuje uczucia matki. Jeśli jest smutna i rozdrażniona, dziecko również doświadcza podobnych emocji, jeśli zaś promienieje z radości, te przyjemne emocje udzielają się również maleństwu. „Mamy do dania innym, tyle ile sami mamy”. W związku z tym warto zadbać o swoje zadowolenie i spełnienie. A co je przyniesie? Co jest dla Ciebie ważne? Czego pragnie Twoje serce?
Nie spodziewaj się łatwych i jednoznacznych odpowiedzi, choć ku Twojemu zaskoczeniu i takie mogą się pojawić. Znam matki, które jeszcze przed porodem dziecka miały precyzyjnie i dokładnie ułożony grafik powrotu do pracy, a pod koniec urlopu macierzyńskiego w swoim sercu odkrywały wielkie pragnienie bycia ze swoim maleństwem dłużej. Są też i takie kobiety, które nie muszą pracować i mogą spędzać dnie i noce ze swoimi skarbami. Odkrywają jednak, że do zadowolenia i pełni satysfakcji, chcą się realizować zawodowo, rozwijać i poszukiwać. Jest też i wiele innych matek i pomysłów na życie, bo każda z nas jest inna i niepowtarzalna.

Poszukując odpowiedzi na te ważne pytania: Co jest dla Ciebie ważne? Czego pragnie Twoje serce?, warto pamiętać o kilku sprawach:

• Aby odzyskać siły fizyczne po porodzie kobieta potrzebuje minimum 6 tygodni;
• Dobrze jest dołożyć wszelkich starań, by dać dziecku najwięcej, ile w danej sytuacji można; a nie więcej niż jesteś w stanie fizycznie dać: „Nie oczekuj, że podniesiesz się za sznurowadła.”;
• Dzieci nie potrzebują idealnej matki tylko wystarczająco dobrej.

Wierzę, że kiedy odkryjesz w całej złożoności i prostocie swoje potrzeby, a także poznasz potrzeby Twojej rodziny (męża i dzieci) – dużo łatwiej będzie Ci znaleźć sposób na ich spełnienie, bo „tam, gdzie jest pragnienie, znajdzie się i droga do jego realizacji”